جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣١
لَّيْسَ الْبرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لاكِنَّ الْبرَّ مَنْ ءَامَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الاْخِرِ وَ الْمَلَئكَةِ وَ الْكِتابِ وَ النَّبِيِنَ وَ ءَاتىَ الْمَالَ عَلى حُبِهِ ذَوِى الْقُرْبى وَ الْيَتامَى وَ الْمَساكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ وَ السَّائلِينَ وَ فىِ الرِقَابِ وَ أَقَامَ الصَّلَوةَ وَ ءَاتىَ الزَّكَوةَ وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عاهَدُواْ وَ الصابرِينَ فىِ الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ حِينَ الْبَأْسِ أُوْلَئكَ الَّذِينَ صَدَقُواْ وَ أُوْلَئكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ (١٧٧)
نيكوكارى آن نيست كه روى خود را به سوى مشرق و [يا] مغرب بگردانيد، بلكه نيكى آن است كه كسى به خدا و روز بازپسين و فرشتگان و كتاب [آسمانى] و پيامبران ايمان آورد و مال [خود] را با وجود دوست داشتنش، به خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و در راه ماندگان و گدايان و در [راه آزاد كردن] بندگان بدهد، و نماز را برپاى دارد و زكات را بدهد و آنان كه چون عهد بندند، به عهد خود وفاداراناند و در سختى و زيان و به هنگام جنگ شكيباياناند؛ آناناند كسانى كه راست گفتهاند و آنان همان پرهيزكاراناند.
«بأس» در لغت به معناى شدت است و مراد از آن در اين آيه، جنگ است. جنگ را از آن رو بأس ناميدهاند كه در آن سختى و شدت است. ١ اين واژه در سخنان على (ع) نيز به معناى «جنگ» آمده است؛ آنجا كه مىفرمايد: «كُنّا إِذا إحْمرّ البَأْسُ إتَقَيّنا بِرسول اللّه فَلَمْ يكُنْ احَدٌ مِنّا أَقْرَبَ إِلىَ العَدوِّ مِنْه»؛ هنگامى كه جنگ شدت مىگرفت، همگى به پيامبر پناه مىبرديم و هيچ يك از ما، به دشمن نزديكتر از او نبود. ٢ ١. الكبير ٥/ ٤٥.* ٢. مجمعالبيان ١- ٢/ ٤٧٧- ٤٧٨.
١. صابرانِ در جنگ، در زمره نيكوكاران: خداوند متعال در اين آيه