زيرا او عزيز است و يارى خواهان را يارى مى‌كند و حكيم است و در نهادن هر امرى در جاى خود اشتباه نمى‌كند. ٣ و من يتوكّل على اللّه فإنّ اللّه عزيز حكيم‌ ١. فى ظلال ٤/ ٣٢.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤٦.
* ٣. الميزان ٩/ ٩٩.
٥. نيروى نظامى مؤمنان در جنگ بدر، نيرويى بس ضعيف و ناتوان در مقايسه با جبهه كفر: بيان حمايت خداوند از مؤمنان در كارزار بدر با جمله «و من يتوكل ...» پس از بيان نظر منافقان و بيمار دلان (ضعف قواى نظامى مسلمانان) انديشه آنان را تأييد مى‌كند؛ يعنى اظهار نظر منافقان به حسب ديد ظاهرى صحيح است، ولى آنچه مورد غفلت واقع شده، تأثير بسزاى حمايت الهى از مؤمنان متوكل است؛ يعنى اگر حمايت الهى نباشد، همان است كه منافقان اظهار مى‌دارند. ١ يقول المنافقون ... غرّ هؤلاء دينهم و من يتوكّل على اللّه‌ ١. راهنما ٦/ ٥١٨.
٦. توكل مسلمانان به خداوند در جنگ بدر، عامل پيروزى آنان: ١ از آنجا كه خداوند در اين آيه در پاسخ منافقان و بيماردلان، مؤمنان حاضر در جنگ بدر را متوكل به خود مى‌داند و خود را عزيز و شكست‌ناپذير معرفى مى‌كند، معلوم مى‌شود كه از عوامل پيروزى مسلمانان در جنگ بدر، توكل آنان بر خداوند متعال بوده است.
و من يتوكّل على اللّه فإنّ اللّه عزيز حكيم‌ ١. راهنما ٦/ ٥١٨.
٧. لزوم يادآورى پيروزى مجاهدان بدر به‌رغم اندكى نيرو و كمى تجهيزات: اگر عامل در «إذ» را فعل مقدّر «اذكروا» بدانيم ١، خداوند متعال مؤمنان را به يادآورى و پاسداشت پيروزى در جنگ بدر- به رغم نيروى اندك و تجهيزات و امكانات ناچيزشان در برابر نيروى بسيار و تجهيزات و امكانات فراوان دشمن- سفارش مى‌كند.
اذ يقول المنافقون ... و من يتوكّل على اللّه فإنّ اللّه عزيز حكيم‌ ١. الكبير ١٥/ ١٧٦.
ايمان:
آثار ٣ پيروزى:
عوامل ٦؛ يادآورى ٧ توكل:
آثار ٦