جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٣
نظامى در برابر دشمن مهاجم است. ١ و اذ غدوت من اهلك تبوّئ المؤمنين مقاعد للقتال ١. راهنما ٣/ ٤٠- ٤١.
٤. رهبرى قواى نظامى، بخشى ضرورى از مديريت و رهبرى جامعه اسلامى: از آنجا كه پيامبر اكرم به عنوان رهبر جامعه اسلامى، امور مربوط به قواى نظامى را نيز رهبرى مىكرد، معلوم مىشود كه رهبرى نيروهاى نظامى بخش مهمى از رهبرى جامعه اسلامى است. ١ و اذ غدوت من اهلك تبوّئ المؤمنين مقاعد للقتال ١. راهنما ٣/ ٤٠.
٥. لزوم يادآورى روزهاى سرنوشتساز جنگ: واژه «إِذ» متعلق به فعل محذوف «اذكر» است ١؛ يعنى اى پيامبر به ياد آر روزى را كه براى آرايش نظامى مؤمنان، از مدينه خارج شدى.
و اذ غدوت من اهلك تبوّئ المؤمنين مقاعد للقتال ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٢٣؛ الكبير ٨/ ٢٠٤.
٦. ترك وابستگىها در آستانه جنگ، از ويژگىهاى رهبران شايسته الهى: «مِن اهلك» اشاره به اين دارد كه پيامبر (ص) و اساس جهاد در آيينه قرآن(ج١) ١٠٠ سوره آل عمران اً هر رهبر الهى، به هنگام انجام تكاليف و رويارويى با دشمن مهمترين تعلقات- همانند زن وفرزندان- را رها مىكند و به ميدان كارزار و انجام تكاليف مىشتابد. ١ و اذ غدوت من اهلك تبوّئ المؤمنين مقاعد للقتال ١. راهنما ٣/ ٤٠.
٧. اختلاف نظر مسلمانان در تعيين محل جنگ احد ١: در پايان آيه آمده است كه خداوند متعال به سخنان شما شنوا و از مكنونات قلبى و نيتهاى شما آگاه است و اين به اختلاف نظر مسلمانان بر سر تعيين محل جنگ اشاره دارد كه دستهاى مدينه و دستهاى خارج مدينه را براى اين كار مناسب مىدانستند. ٢ عالم بودن خداوند به مكنونات قلبى مسلمانان، تعريف و تشويق كسانى است كه نيت پاك داشتند و تهديد كسانى است كه نيت ناپاك داشتند. ٣ و اذ غدوت ... واللّه سميع عليم ١. راهنما ٣/ ٤١.* ٢. الكبير ٨/ ٢٠٧.* ٣. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٢٤.