جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٦٠
سپر، خضاب كردن محاسن با رنگ سياه و تيراندازى تفسير شده است كه از باب بيان مصاديق آن است. ١ از اين رو، «قوه» واژه عامى است كه آموزش فنون نظامى، ٢ تجهيزات مدرن هر عصر و [به طور كلى] نيروهاى مادى و معنوى ٣ را شامل مىشود.
به نص اين آيه، امروزه نيز بر مسلمانان واجب است به ساخت انواع تجهيزات نظامى مانند تفنگ، توپ، جنگنده، كشتى جنگى و زيردريايى همت گمارند و فنون و صنعتهايى را كه ساخت اين تجهيزات بر آنها متوقف است، بياموزند. ٤ و اعدّوا لهم ما استطعتم من قوّة ١. الميزان ٩/ ١١٤ و ١٣٠- ١٣١.* ٢. الكبير ١٥/ ١٨٥.* ٣. نمونه ٧/ ٢٢٢.* ٤. المنار ١٠/ ٦٢.
٢. اهميت و نقش آمادگى آحاد مردم در دفاع: سرّ مخاطب بودن مردم در اين آيه- بر خلاف آيات قبل كه خطاب متوجه پيامبر (ص) است- اين است كه حكومت اسلامى، حكومت انسانى است؛ بدين معنا كه حقوق همه انسانها را رعايت مىكند و به خواستههاى آنان احترام مىگذارد. از اين رو، منافع مورد تهديد دشمن، منافع تمامى افراد است و در نتيجه، بر هر فردى واجب است كه از آن دفاع كند.
هرچند بخشى از آمادگى، تنها، از عهده حكومت ساخته است، بىگمان بخشى از آن- مانند آموختن علوم نظامى و تجربه اندوزى در فنون آن- تنها، به وسيله آحاد مردم تحقق مىيابد. بنابراين، تكليف «اعدّوا» تكليفى همگانى است. ١ و اعدّوا لهم ما استطعتم من قوّة ١. الميزان ٩/ ١١٥.
٣. اسب، كارآمدترين و مهمترين وسيله براى تقويت بنيه نظامى در عصر بعثت: عطف «رباط الخيل» بر «قوة»، عطف خاص بر عام است و كاربرد چنين عطفى معمولًا براى رساندن اهميت معطوف و نقش اساسىتر آن نسبت به ديگر مصاديق معطوفٌعليه است. ١ امروزه، اسب در ميدانهاى جنگ نقشى ندارد، ولى در آن عصر براى رزمندگان شجاع و پيش جهاد در آيينه قرآن(ج١) ٣٦٧ سوره انفال رو، وسيله چابك و سريعى محسوب مىشد. ٢ و اعدّوا لهم ما استطعتم من قوّة و من رباط الخيل ١. راهنما ٦/ ٥٤١.* ٢. نمونه ٧/ ٢٢٥.