كافران:
تشويق ١؛ تبرّى از ٢ ملائكه:
امداد ٣ إِذْ يَقُولُ الْمُنفِقُونَ وَ الَّذِينَ فىِ قُلُوبِهِم مَّرَضٌ غَرَّ هَؤُلَاءِ دِينُهُمْ وَ مَن يَتَوَكَّلْ عَلىَ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ (٤٩)
آنگاه كه منافقان و كسانى كه در دل‌هايشان بيمارى بود، مى‌گفتند:
اين جهاد در آيينه قرآن(ج‌١) ٣٥٣ سوره انفال‌ ان [: مؤمنان‌] را دينشان فريفته است، و هركس بر خدا توكل كند [بداند كه‌] در حقيقت خدا شكست‌ناپذير حكيم است.
در اينكه منافقان و بيماردلان ياد شده در اين آيه، چه كسانى‌اند، اختلاف است. برخى معتقدند كه منافقان، گروهى از اوس و خزرج و بيماردلان، گروهى از قريش بودند كه در مكه اسلام آوردند، امّا به مدينه مهاجرت نكردند. اينان در جنگ بدر با اين انگيزه كه اگر پيروان محمد زياد بودند، به آنان مى‌پيونديم و اگر اندك بودند، در قوم خود مى‌مانيم، همراه قريش از مكه خارج شدند و به گفته ابن اسحاق، همگى به همراه مشركان در بدر كشته شدند. ١ برخى بر آن‌اند كه مراد از منافقان و بيماردلان، هر دو، منافقان مدينه‌اند ٢ و بالعكس، برخى معتقدند كه مراد از اين دو، كسانى‌اند كه در مكه به اسلام متمايل شدند. ٣ در الميزان از قول برخى تفاسير نقل شده است كه مراد از منافقان و بيماردلان، برخى از اهل مدينه بودند كه با پيامبر (ص) به جنگ بدر نيامدند. ٤ ١. الكبير ١٥/ ١٧٦.* ٢. نمونه ٧/ ٢٠٣.* ٣. فى ظلال ٤/ ٣٢.* ٤. الميزان ٩/ ١٠٩.
١. حضور عناصرى منافق در جبهه مؤمنان در جنگ بدر: اين آيه دلالت دارد كه گروهى از منافقان و سست‌ايمانان در جنگ بدر حضور داشتند؛ امّا وجود منافقان [كه به ظاهر، مسلمان و در باطن، كافر بودند] تنها، در ميان مسلمانان متصور است،