ترغيب كرد و آن را با گفتن جمله «انى جار لكم» تكميل كرد. «جار» از «جوار» است كه در جاهليت وجود داشته است و از احكام آن اين بوده كه صاحب جار (پناه دهنده) پناهنده را به هنگام هجوم دشمن يارى كند. ١ و اذ زيّن لهم الشيطان اعمالهم و قال لا غالب لكم اليوم من النّاس و إنّى جار لكم‌ ١. الميزان ٩/ ٩٧.
٢. فرار و اعلام بيزارى شيطان از مشركان پس از رويارويى آنان با مسلمانان در جنگ بدر: «تَرَآت الفئتان» به معناى برخورد دو گروه و ديدن يكديگر ١، و «نكوص» به معناى خوددارى از چيزى، و عبارت «على عقبيه» حال، و «عَقِبْ» به معناى پاشنه پا است. ٢ از اين رو، معناى آيه اين است كه وقتى كه دو گروه با هم برخورد كردند، شيطان برگشت و پا به فرار گذاشت و از مشركان برائت و بيزارى جست.
فلمّا ترآت الفئتان نكص على عقبيه و قال إنّى برى‌ءٌ منكم‌ ١. الكبير ١٥/ ١٧٥.* ٢. الميزان ٩/ ٩٧.
٣. مشاهده فرشتگان الهى براى امداد مسلمانان، دليل عقب‌نشينى شيطان از كارزار بدر و اعلان بيزارى از لشكر كفر: ١ جمله «إنّى أرى ما لا ترون ...» تعليل جمله «إنى برى‌ءٌ منكم» است و شايد اشاره به نزول فرشتگانِ مردفين (پياپى) باشد كه خداوند مسلمانان را با آنان يارى كرد. همچنين جمله «انى اخاف اللَّه و اللَّه شديد العقاب» تعليل جمله «إنّى برى‌ءٌ منكم» و مفسر تعليل سابق يعنى جمله «انّى أرى ما لا ترون» است. ٢ [از اين رو، معناى آيه اين است: من از شما بيزارم؛ زيرا فرشتگان الهى را كه به يارى مسلمانان شتافته‌اند، مى‌بينم و شما آنها را نمى‌بينيد.] ابليس، فرشتگان الهى را مى‌شناخت؛ چنان كه فرشتگان نيز او را مى‌شناختند. ٣ إنّى ارى ما لا ترون ... واللّه شديد العقاب‌ ١. راهنما ٦/ ٥١٥.* ٢. الميزان ٩/ ٩٧.* ٣. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤٣.
جنگ بدر:، ١، ٢، ٣ شيطان:
وسوسه ١؛ تبرّى ٢؛ عوامل عقب‌نشينى ٣