جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٤١
٢. لزوم پرهيز مجاهدان از ريا و خودنمايى به هنگام خروج براى جهاد: «رئاء» به معناى ظاهر كردن زيبايى- براى ديده شدن- همراه با پنهان كردن زشتى است ١ تا مردم آن را بنگرند و از آن تمجيد كنند و آن را بپسندند. خداوند متعال در اين آيه، مجاهدان را از اينكه مانند مشركان در جنگ بدر، براى خودنمايى و تمجيد و ستوده شدن به وسيله مردم به خاطر داشتن ثروت، قدرت و شجاعت، عازم جنگ شوند، نهى مىكند. ٢ از آنجا كه مقابل ريا، اخلاص است، بر اساس مفاد اين آيه مجاهدان بايد در جهاد در راه خدا اخلاص بورزند و خروج آنان براى جنگ از سرِ اخلاص باشد.
و لا تكونوا كالذين خرجوا من ديارهم ...
رئاء النّاس ١. مجمعالبيان ٣- ٤/ ٨٤٢.* ٢. المنار ١٠/ ٢٦- ٢٧.
٣. جلوگيرى از گسترش اسلام، هدف مشركان در به راه انداختن جنگ بدر: هدف مشركان در برافروختن جنگ بدر اين بود كه با وادار كردن مردم به دشمنى با پيامبر (ص) و منصرف كردن وى از دعوت و آزار دادن كسانى كه دعوت او را اجابت كردند، سبيل اللَّه يعنى اسلام را سد كنند و مانع گسترش آن شوند. ١ و يصدّون عن سبيل اللّه ١. المنار ١٠/ ٢٧.
٤. عوامل پيروزى بر دشمن: اين آيه و دو آيه قبل در مجموع مشتمل بر شش امر است كه خداوند رعايت آنها را در جنگهاى اسلامى در برابر دشمن بر مؤمنان واجب كرده است. اين امور عبارتاند از: ثبات و استقامت، مداومت بر ياد خدا، اطاعت از خدا و پيامبر، پرهيز از نزاع و اختلاف، پرهيز از طغيان و خودنمايى هنگام خروج براى جهاد، و جلوگيرى نكردن از راه خدا.
مجموع اين امور ششگانه، دستور جنگى جامعى است كه همه دستورات و فرامين مهم جنگى را شامل مىشود. بررسى دقيق جزئيات جنگهاى زمان پيامبر (ص) مانند بدر، احد، احزاب، حنين و ديگر جنگها نشان مىدهد كه پيروزى و شكست در آنها، دائر مدار رعايت و عدم رعايت اين فرامين توسط مسلمانان بوده است. ١ و لا تكونوا كالذين خرجوا من ديارهم بطراً ...
١. الميزان ٩/ ٩٦- ٩٧.