جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٢٥
٤. پرداخت خمس غنايم، نشان ايمان مجاهدان به خداوند و نزول حكم غنايم بر پيامبر (ص): جمله «إن كنتم آمنتم بالله ...» قيد امر و فرمانى است كه صدر آيه بر آن دلالت دارد؛ يعنى اگر به خدا و آنچه بر پيامبر (ص) نازل كرديم ايمان داريد، خمس غنايم را بپردازيد. مراد از جمله «وما أنزلنا على عبدنا يوم الفرقان»، نزول قرآن است نه نزول فرشتگان؛ زيرا انزال آن را به پيامبر نسبت داده است و اگر منظور انزال فرشتگان در جنگ بدر بود، بايد به جاى «ما انزلنا» و «على عبدنا» به ترتيب مىفرمود: «من انزلنا» و «عليكم». مراد از اين جمله، حليّت تصرف در غنيمت است. ١ و اعلموا أنّما غنتم من شىء فأنّ للّه خمسه ...
إن كنتم آمنتم باللّه و ما انزلنا على عبدنا ١. الميزان ٩/ ٨٩- ٩٠.
٥. جنگ بدر، جدا كننده حق از باطل: مراد از «يوم الفرقان» به دلالت «يوم التقى الجمعان»، روز بدر است؛ زيرا در اين روز خداوند ميان حق و باطل جدايى افكند و با نصرت خويش، حق را احقاق و اثبات و با يارى نكردنش باطل را ابطال و نابود كرد. ١ يوم الفرقان ١. الميزان ٩/ ٩٠.
٦. تمايز حق از باطل در جنگ بدر، نمودى از قدرت مطلقه خداوند ١: جمله «واللّه على كل شى قدير» به منزله تعليل جمله «يوم الفرقان» است. گويا آيه فرموده است: خداوند بر هر چيزى قادر است و به همين دليل، قادر است كه حق و باطل را از هم متمايز كند. ٢ يوم الفرقان ... و اللّه على كل شىء قدير ١. راهنما ٦/ ٤٩٥.* ٢. الميزان ٩/ ٩٠.
٧. بخشش چهار پنجم غنايم به مجاهدان از سوى خداوند: اينكه در ابتداى سوره انفال همه غنايم را از آنِ خدا و رسولش دانست، براى اين بود كه مجاهدان از هر شائبه زمينى بركنار بمانند و براى خدا و در راه خدا و تحت فرمان خدا بجنگند.
آنگاه كه اين حقيقت در جانشان استقرار يافت كه چون براى خدا و در راه خدا مىجنگند، به نام جنگ و پيروزى استحقاق مالكيّت غنايم را ندارند، خداوند در اين آيه چهار پنجم غنايم را به آنان بخشيد؛ همچنان كه پيروزى را نيز به آنان ارزانى داشت. ١ و اعلموا أنّما غنمتم من شىء فأنّ للّه خمسه ...
١. فى ظلال ٤/ ١٣- ١٤.