جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨٨
طلب پيروزى است. از اين رو، معناى «اذ تستغيثون ربكم» اين است كه شما (مجاهدان) در روز بدر با مشاهده كمىِ خودتان و كثرت دشمن، پناهى جز تضرع و استغاثه به درگاه پروردگارتان و طلب يارى يا پيروزى از او نداشتيد. ١ راه جمع شأن نزول آيه- كه استغاثه را از جانب پيامبر (ص) نقل كرد- با خود آيه- كه استغاثه را به مجاهدان نسبت داد- اين است كه مسلمانان دعاى پيامبر را تصديق و خود نيز به تأسى از ايشان دعا و استغاثه مىكردند. ٢ اذ تستغيثون ربّكم ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٠٧.* ٢. الكبير ١٥/ ١٣٠.
٢. امداد غيبىِ نزول فرشتگان، استجابت دعاى پيامبر و مجاهدان در جنگ بدر: واژه «مردفين» از «إرداف» و آن به معناى اين است كه شخص سواره كسى را پشت سر خود سوار كند. با تطبيق اين آيه با آيات ١٢٣ تا ١٢٦ سوره آل عمران [كه فرشتگان نازل شده در جنگ بدر را سه هزار مىداند] معلوم مىشود كه منظور از «الف من الملائكة مردفين» نزول هزار فرشته است كه فرشتگان ديگرى را به دنبال دارد. در نتيجه، هزار فرشته رديف شده، با سه هزار فرشته نازل شده در جنگ بدر منطبق مىشود. از اين رو، معناى آيه اين است كه خداوند متعال در خواست پيامبر (ص) و مجاهدان را اجابت كرد و آنان را با فرستادن هزار فرشته كه فرشتگان ديگرى را [تا سه هزار] به دنبال داشتند، امداد و يارى نمود. ١ اذ تستغيثون ربّكم فاستجاب لكم أنّى ممدّكم بالف من الملائكة مردفين ١. الميزان ٩/ ٢٠.
٣. دعا و استغاثه، از اسباب بهرهمندى از امدادهاى غيبى ١: از اينكه خداوند متعال دعا و استغاثه پيامبر (ص) و مجاهدان را با امداد غيبى فرستادن فرشتگان برآورده كرد، معلوم مىشود كه از اسباب بهرهمندى از امدادهاى غيبى، دعا و استغاثه به درگاه خداوند است.
اذ تستغيثون ربّكم فاستجاب لكم ١. راهنما ٦/ ٤٢٩.