از ابن عباس روايت شده است كه اين آيه در باره شهيدان جنگ بدر نازل شده است. در اين جنگ، شش نفر از مهاجران و هشت نفر از انصار به شهادت رسيدند كه مردم مى‌گفتند: فلانى مرد، فلانى مرد.
خداوند با فرو فرستادن اين آيه، آنان را از اين كار برحذر داشت. ١ برخى ديگر گفته‌اند: كافران و منافقان مى‌گفتند: مردم خود را بدون فائده براى رضايت محمد به كشتن مى‌دهند. آيه در پاسخ اين عده فرو فرستاده شد. ٢ نازل شدن اين آيه در باره شهيدان بدر، بدين معنا نيست كه آيه مخصوص شهيدان بدر است و در باره ديگر شهيدان صادق نيست؛ چنان كه برخى چنين پنداشته‌اند. ٣ ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٤٣٣؛ الكبير ٤/ ١٤٥.* ٢. الكبير ٤/ ١٤٥.* ٣. الميزان ١/ ٣٤٨.
١. ممنوعيت مرده خواندن شهيدان راه خدا: مؤمنان نبايد كشته‌شدگان راه خدا را در شمار مردگان قلمداد كنند ١ و آنان را مرده بخوانند.
و لا تقولوا لِمن يُقتل فى سبيل اللّه اموات‌ ١. راهنما ١/ ٣٩٣.
٢. در راه خدا بودن، معيار ارزش از جان گذشتن: قيد «فى سبيل الله» بيانگر آن است كه ارزشِ از جان گذشتن و كشته شدن، به «در راه خدا بودن» آن است.
و لا تقولوا لِمن يُقتل فى سبيل اللّه اموات‌ ٣. حيات برزخى شهيدان راه خدا: منظور از زنده بودن شهيدان پس از شهادت اين نيست كه نام شهيد زنده مى‌ماند و با گذشت زمان كهنه نمى‌شود؛ زيرا اين يك حيات خيالى بيش نيست و تنها با منطق مادى مسلكان و كسانى كه به زندگى آخرت اعتقادى ندارند، سازگار است، بلكه مراد زندگى حقيقى است. اين معنا را آيه ١٩٦ سوره آل عمران با عبارت «عند ربهم يرزقون» تأييد مى‌كند؛ زيرا روزى خوردن لازمه يك زندگى حقيقى است نه خيالى.
بنابراين، آيه در صدد بيان حيات برزخى شهيدان است. ١ و لا تقولوا ... بل احياء ١. الميزان ١/ ٣٤٥- ٣٤٦.
٤. شهادت، حيات حقيقى: آدمى از روى فطرت در جست‌وجوى حيات حقيقى و جاودان است و قرآن كريم نه تنها كشته‌