جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤٠
شما يورش برند. و اگر از باران در زحمتيد يا بيماريد، گناهى بر شما نيست كه جنگافزارهاى خود را بر زمين نهيد، ولى مواظب خود باشيد. بى گمان، خدا براى كافران عذاب خفّتآورى آماده كرده است.
اين آيه داراى شأن نزولهاى متعددى است. در يكى آمده است: پيامبر اكرم (ص) به قصد مكه راهى حديبيّه شد. چون اين خبر به قريش رسيد، خالد بن وليد را با دويست سوار به استقبال پيامبر فرستاد. وى بر فراز كوهها پيامبر را مىپاييد تا اينكه در نقطهاى هنگام نماز ظهر فرا رسيد. بلال اذان گفت و پيامبر با مسلمانان نماز گزارد. خالد به همراهانشگفت: اگر اينك كه مسلمانان مشغول نمازند بر آنان بتازيم، بر آنان چيره خواهيم شد؛ چون آنان نماز را رها نمىكنند. ساعتى ديگر هنگام نماز ديگرشان كه آن را از نور چشم خويش گرامىتر مىدانند، فرامىرسد.
هر گاه وارد نماز شدند، بر آنان يورش مىآوريم. در اين هنگام جبرئيل نازل شد و دستور نماز خوف را براى پيامبر آورد. ١ ١. نورالثقلين ٢/ ١٣٨؛ الميزان ٥/ ٦٤.
١. شيوه برپايى نماز خوف به جماعت در ميدان نبرد: در اين آيه چگونگى نماز خوف- البته به اجمال- بيان شده است و آن اينكه هر گاه تو اى پيامبر [در جنگ] همراه مسلمانان باشى و در حال خوف بخواهى با آنان نماز جماعت بخوانى، همه آنان يكباره وارد نماز نشوند، بلكه گروهى به تو اقتدا كنند؛ در حالى كه سلاح خويش را برگرفتهاند و گروه ديگر مراقب گروه نمازگزار و وسايل آنان باشند تا به سجده روند و نماز را تمام كنند و در پشت سر شما در جاى گروه مراقب قرار گيرند و به پاسدارى مشغول شوند. آنگاه گروه دوم در حالى كه سلاح نيز دارند و احتياط مىورزند، با تو نماز مىگزارند. ١ تفصيل نماز خوف را بايد در كتب فقهى جستوجو كرد.
و اذا كنت فيهم فأقمت لهم الصّلاة ... فليصلّوا معك و ليأخذوا حذرهم و اسلحتهم ١. الميزان ٥/ ٦٢.
٢. اجازه برگزارى نماز جماعت در ميدان نبرد، از اختيارات فرمانده: اسناد اقامه نماز به پيامبر (ص) (فأقمت ...)، اشاره به اين است كه اختيار تشكيل نماز جماعت