جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣٦
«درجة منه» بدل يا عطف بيان عبارت «اجرا عظيما» در آيه قبل است؛ يعنى خداوند به مجاهدان اجر و پاداش بزرگى داده است كه عبارت است از درجهها و منزلتهايى از ناحيه خودش. تعبير به «درجات» در اين آيه با ابتداى آيه قبل كه مجاهدان را بر قاعدين با «درجة» برترى داد، منافات ندارد؛ زيرا در آنجا مقصود اين بود كه مجاهدان را صرفاً به لحاظ درجه برتر اعلام كند و به همين دليل «درجه» را منصوب و تميز آورد، امّا در اين باره كه اين برترى به يك درجه و منزلت است يا به منزلتهاى بسيار، ساكت است. خداوند در اين آيه روشن مىكند كه اين برترى به درجهها و منزلتهاست. ٢ درجات منه ١. راهنما ٣/ ٥٣٠.* ٢. الميزان ٥/ ٤٧.
٢. اختلاف درجات مجاهدان نزد خداوند: از تعبير به «درجات» مىتوان اين معنا را استفاده كرد كه همه مجاهدان در يك اندازه و پايه نيستند و مقامات معنوى آنها به اختلاف درجه اخلاص، فداكارى و تحمل ناراحتىها، مختلف است. ١ درجات منه ١. نمونه ٤/ ٨٠.
٣. آمرزش و رحمت خاص خداوند نسبت به مجاهدان، پاداش بزرگ آنان: واژگان «مغفرة» و «رحمة» عطف بيان براى عبارت «اجرا عظيما» است و نكره آوردن آنها، دلالت بر مغفرت و رحمتى خاص دارد. ١ و مغفرة و رحمة ١. راهنما ٣/ ٥٣٠.
٤. درجات مجاهدان، مصداق آمرزش و رحمت الهى: ظاهراً جمله «و مغفرة و رحمة» بيان براى واژه «درجات» است؛ زيرا درجات و منزلتها هر چه باشند، مصداق مغفرت و رحمت هستند.
رحمت بهمعناى افاضه نعمت از جانب خدا، متوقف بر رفع مانع از كسى است كه بدان مبتلا مىباشد و آن، مغفرت است. از اين رو، هر مرتبهاى از نعمتهاى الهى نسبت به مرتبه بالاتر مغفرت است. بنابراين، صحيح است بگوييم درجات اخروى هر چه باشد، هم مغفرت و هم رحمتى است از ناحيه خداوند. ١ درجات منه و مغفرة و رحمة ١. الميزان ٥/ ٤٨.
٥. جهاد، موجب دستيابى به منزلتهاى والا، آمرزش گناهان و جلب رحمت خاص الهى ١: خداوند متعال در