زد. معبد خزاعى پس از ملاقات با پيامبر و يارانش در حمراء الاسد، خبر اردو زدن مسلمانان و عزم راسخ آنان را براى نبرد با مشركان در «روحاء» به ابوسفيان رساند و او را از بازگشت و هجوم به مسلمانان برحذر داشت و اشعارى در وصف سپاه استوار اسلام سرود. اين سخنان، ابوسفيان و همراهانش را از تصميم خود منصرف كرد.
ابوسفيان از سواران عبد قيس كه عازم مدينه بودند خواست كه به پيامبر بگويند: ما همگى تصميم داريم به تو و يارانت هجوم آريم و نابودتان سازيم. آنگاه، خود، راه مكه در پيش گرفت. سواران در حمراءالاسد پيغام تهديدآميز ابوسفيان را به پيامبر رساندند، اما ايشان و يارانش- به جاى ترس- گفتند: خدا ما را بس است و نيكو حمايت‌گرى است، و پس از سه روز روانه مدينه شدند. ١ برخى مفسران نيز بر آن‌اند كه اين آيه در باره غزوه بدر صغرى‌ نازل شده است. ٢ ١. مجمع‌البيان ١- ٢/ ٨٨٦- ٨٨٨.* ٢. الكبير ٩/ ٩٩.
١. جنگ روانى نيروهاى نفوذى دشمن بر ضد پيكارگران مسلمان پس از جنگ احد: مراد از «الذين»، اجابت كنندگان فرمان خدا و پيامبر (ص) براى تعقيب مشركان پس از جنگ احد است كه در آيه قبل آمده است. ١ مراد از «الناس» دوم، مشركان‌اند و در اينكه مراد از «الناس» اول، چه كسانى هستند، چند قول است: يك- مقصود، منافقانى‌اند كه در ميان مسلمان جهاد در آيينه قرآن(ج‌١) ١٨٩ سوره آل عمران‌ ان براى مشركان جاسوسى مى‌كردند و براى بازداشتن مسلمانان از تعقيب مشركان و جنگ با آنان، گفتند كه مشركان جمعيت زيادى را براى جنگ با آنان گرد آورده‌اند. ٢ دو- منظور، سواران عبد قيس‌اند كه ابوسفيان آنان را براى ترساندن و منصرف كردن مسلمانان از تعقيب مشركان به سوى مسلمانان فرستاد. ٣ سه- مراد، نعيم بن مسعود اشجعى است. اين قول با شأن نزول مربوط به بدر صغرى‌ سازگار است. ٤ الذين قال لهم النّاس إنّ النّاس قد جمعوا لكم فاخشَوهم‌ ١. الكبير ٩/ ٩٩.* ٢. الميزان ٤/ ٦٤.* ٣. مجمع‌البيان ١- ٢/ ٨٨٨- ٨٨٩.* ٤. الكبير ٩/ ٩٩.
٢. شجاعت پيكارگران حمراءالاسد و تأثير ناپذيرى‌شان از جنگ روانى دشمن: ضميرمستتر در «فزادهم» به‌سخنانِ ترس‌آورِ دست‌نشاندگان ابوسفيان برمى‌گردد.
در اين صورت، معناى آيه اين است كه‌