أَ وَ لَمَّا أَصابَتْكُم مُّصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُم مِثْلَيهَا قُلْتُمْ أَنى‌ هاذَا قُلْ هُوَ مِنْ عِندِ أَنفُسِكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ كلِ شىْ‌ءٍ قَدِيرٌ (١٦٥)
آيا چون به شما [در نبرد احد] مصيبتى رسيد- [با آنكه در نبرد بدر] دو برابرش را [به دشمنان خود] رسانديد- گفتيد: اين [مصيبت‌] از كجا [به ما رسيد]؟ بگو: آن از خود شما [و ناشى از بى‌انضباطى خودتان‌] است. آرى! خدا به هر چيزى تواناست.
١. يادآورى پيروزى‌هاى گذشته، موجب تقويت روحيه پيكارگران: خداوند متعال با يادآورى پيروزى پيكارگران مسلمان در جنگ بدر- كه هفتاد نفر از مشركان را كشتند و هفتاد نفر ديگر را اسير كردند- مصيبت آنان را در جنگ احد كوچك مى‌شمارد و ناراحتى‌شان را فرو مى‌نشاند. از اين رو، معناى آيه اين است:
شما كه در جنگ بدر، به دشمن دو برابر خسارت زديد، نبايد براى ناكامى در جنگ احد اين‌گونه ناراحت شويد و بى‌تابى كنيد. ١ أولمّا أصابتكم مصيبة قد اصبتم مثليها ١. الميزان ٤/ ٥٩.
٢. ايجاد روحيه شكست‌پذيرى در كنار كسب پيروزى: جمله «قد اصبتم مثليها» مى‌فهماند كه امور دنيا همواره بر يك روش نيست؛ يعنى اى پيكارگران مسلمان! شما كه دو بار مشركان را شكست داديد- يك بار در جنگ بدر و ديگر بار در ابتداى جنگ احد- چرا يك بار شكست خود را بعيد و دور از انتظار مى‌شماريد. ١ أولمّا ... قد اصبتم مثليها ١. الكبير ٩/ ٨١.
٣. تحليل نادرست پيكارگران مسلمان از شكست در جنگ احد: جمله «قلتم أنّى هذا» نشانگر تعجّب مسلمانان از شكست در جنگ احد است. سبب اين تعجب، اين تحليل نادرست بود: ما مسلمانيم و پيامبر (ص) در ميان ما است و دشمن ما نيز مشرك است؛ پس چرا و چگونه بر ما پيروز شدند؟ ١ آنان بر اين پندار بودند كه، تنها، مسلمانى و همراه‌