١. فرار برخى پيكارگران جنگ‌احد: برخى گفته‌اند كه در جنگ احد، يك سوم پيكارگران مسلمان مجروح شدند، يك سوم فرار كردند و يك سوم ثابت قدم ماندند.
برخى فراريان به مدينه بازگشتند و خبر دادند كه پيامبر كشته شده است. برخى بر زنان خود وارد شدند كه از طرف آنها اين چنين مورد سرزنش قرار گرفتند: «از رسول خدا فرار مى‌كنيد؟» اين زنان بر چهره فراريان خاك مى‌پاشيدند و به آنان مى‌گفتند: «از اين پس همچون زنان نخ بتابيد.» ١ عمر و عثمان از جمله فراريان پيكار احد بودند. ٢ إنّ الذين تولّوا منكم يوم التقى الجمعان‌ ١. الكبير ٩/ ٥٠.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٦٥؛ الكبير ٩/ ٥٠.
٢. استقامت برخى پيكارگران جنگ احد: «مِن» در «منكم» براى تبعيض است و بر اين دلالت مى‌كند كه تنها، گروهى فرار كردند و گروهى تا آخر جنگ احد همراه پيامبر (ص) باقى ماندند و به دفاع ادامه دادند. ١ برخى گفته‌اند در جنگ احد، تنها، سيزده نفر با پيامبر استوار و ثابت قدم ماندند؛ پنج نفر از مهاجران و هشت نفر از انصار. از مهاجران على (ع)، ابوبكر، طلحه، عبدالرحمن بن عوف و سعد بن ابى‌وقاص بودند كه جز على (ع) و طلحه، در باقى ماندن بقيه آنها اختلاف است. ٢ برخى نيز گفته‌اند ثابت قدمان، چهارده نفر بودند؛ هفت نفر از مهاجران و هفت نفر از انصار. از اين تعداد، هشت نفر با پيامبر براى استقامت- تا از دست دادن جان- بيعت كردند؛ على (ع)، طلحه و زبير از مهاجران، و ابودجانه، حرث بن صمد، حباب بن منذر، عاصم بن ثابت و سهل بن حنيف از انصار. ٣ إنّ الذين تولّوا منكم يوم التقى الجمعان‌ ١. راهنما ٣/ ١٣٣.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٦٥.* ٣. الكبير ٩/ ٥١.
٣. فرار از ميدان نبرد، لغزشى شيطانى: خداوند متعال فرار از ميدان نبرد را لغزشى شيطانى، و فراريان از صحنه نبرد را فريب‌خوردگان شيطان قلمداد مى‌كند. ١ إنّ الذين تولّوا منكم ... إنّما استزلّهم الشيطان‌ ١. راهنما ٣/ ١٣٤.