وَ مَا محَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِيْن مَّاتَ أَوْ قُتِلَ انقَلَبْتُمْ عَلىَ أَعْقابِكُمْ وَ مَن يَنقَلِبْ عَلى‌ عَقِبَيْهِ فَلَن يَضرَّ اللَّهَ شَيًا وَ سَيَجْزِى اللَّهُ الشاكِرِينَ (١٤٤)
و محمد، جز فرستاده‌اى كه پيش از او [هم‌] پيامبرانى [آمده و] گذشتند، نيست. آيا اگر او بميرد يا كشته شود، از عقيده خود برمى‌گرديد؟ و هر كس از عقيده خود باز گردد، هرگز هيچ زيانى به خدا نمى‌رساند، و به زودى خداوند سپاسگزاران را پاداش مى‌دهد.
در شأن نزول اين آيه آمده است: به دنبال هجوم خالد بن وليد از پشت سر به سپاه اسلام و فرار بسيارى از پيكارگران احد، يكى از مشركان به نام عمرو بن قميئه حارثى، پيامبر (ص) را با سنگ مجروح كرد. چون اصحاب از اطراف حضرت پراكنده شدند، عمرو قصد جان پيامبر را كرد. مصعب بن عمير به دفاع از پيامبر پرداخت، امّا به دست عمرو كشته شد.
عمرو به گمان اينكه پيامبر را كشته است، برگشت و فرياد زد: محمد را كشتم. آنگاه ندايى بلند برخاست كه محمد كشته شد و مردم پراكنده شدند. پس از انتشار شايعه قتل پيامبر، گروهى گفتند: كاش فرستاده‌اى نزد عبدالله بن أُبىّ روانه كنيم تا براى ما از ابوسفيان امان بگيرد و گروهى از منافقان گفتند: اگر محمد كشته شد، به دين پيشين خود بازگرديد. آنگاه پيامبر در پناه صخره‌اى، مسلمانان را فراخواند. عده‌اى از اصحاب به سوى او شتافتند و حضرت آنان را براى فرار سرزنش كرد. در پاسخ گفتند:
پدران و مادرانمان فدايت باد! خبر كشته شدنت به ما رسيد و دل‌هايمان هراسان شد و در نتيجه فرار كرديم. در اينجا خداوند متعال اين آيه را نازل كرد. ١ ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٤٨- ٨٤٩.
١. سرزنش برخى پيكارگران احد براى قصد بازگشت به كفر پس از شايعه شهادت پيامبر (ص): جزا قرار گرفتن عبارت «انقلبتم على اعقابكم» براى شرط «أفإِن مات أو قتل» نشان مى‌دهد كه مراد از