جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٢
بيشتر مفسران بر آناند كه اين آيه درباره جنگ احد نازل شده است. ١ مشركان براى جبران شكست خود در جنگ بدر، با سه هزار سواره و دو هزار پياده به همراه زنان، عازم جنگ با مسلمانان شدند.
پيامبر (ص) پس از آگاهى از قصد مشركان، در مورد محل نبرد با ياران خويش مشورت كرد و رأى اكثريت را مبنى بر خروج از شهر مدينه پذيرفت و با تنى چند از اصحاب، رهسپار كوه احد شد تا مكان نبرد را مهيّا سازد. ٢ ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٢٣؛ الكبير ٨/ ٢٠٤- ٢٠٥.
* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٢٤.
١. تعيين مواضع استقرار و آرايش نظامى پيكارگران احد به وسيله پيامبر (ص): «تبوءة» به معناى فراهم كردن مكان براى ديگرى يا اسكان ديگرى در مكان است. ١ پيامبر اكرم (ص) پيش از جنگ احد، صبحگاهان از مدينه خارج شد تا براى پيكارگران مؤمن، مواضعى جهت جنگ و نبرد با دشمن آماده كند يا آنان را در مواضع نبرد بنشاند تا در آنها استقرار يابند. ٢ دليل اينكه از مواضع استقرار نيروها به «مقاعد» تعبير نمود، اين است كه پيكارگران در مكانهاى معينى نشسته تا پس از برخورد با دشمن و در صورت نياز بپاخيزند و با دشمن نبرد كنند؛ ٣ چنان كه حضرت، محل و تعداد نگهبانان تنگه كوه «عينين» و نيز مأموريت رزمى آنان را تعيين نمود.
و اذ غدوت من اهلك تبوّئ المؤمنين مقاعد للقتال ١. الميزان ٤/ ٥.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٢٣.* ٣. الكبير ٨/ ٢٠٦.
٢. آگاهى پيامبر (ص) به فنون نظامى ١: نسبت دادن آرايش نظامى و تعيين محل استقرار پيكارگران مؤمن در جنگ احد به پيامبر (ص)، بيانگر آن است كه حضرت با فنون نظامى و تاكتيكهاى جنگى كاملًا آشنا بوده است.
و اذ غدوت ... تبوّئ المؤمنين مقاعد للقتال ١. راهنما ٣/ ٤٠.
٣. لزوم ايجاد آمادگى و آرايش نظامى در برابر هجوم دشمن: خروج پيامبر (ص) در صبحگاهان براى تعيين مواضع نظامى در برابر هجوم قريش به مدينه، بيانگر لزوم ايجاد آمادگى و آرايش