قطعا در برخورد ميان دو گروه، براى شما نشانه‌اى [و درس عبرتى‌] بود. گروهى در راه خدا مى‌جنگيدند و ديگر [گروه‌] كافر بودند كه آنان [: مؤمنان‌] را به چشم، دو برابر خود مى‌ديدند؛ و خدا هر كه را بخواهد، به يارى خود تأييد مى‌كند، يقيناً در اين [ماجرا] براى صاحبان بينش عبرتى است.
همه مفسران بر آن‌اند كه اين آيه در باره جنگ بدر نازل شده است. ١ تعداد مسلمانان در اين جنگ ٣١٣ نفر- به تعداد ياران طالوت كه با او از نهر گذشتند- بود؛ ٧٧ نفر از مهاجران و ٢٣٦ نفر از انصار.
پرچم‌دار پيامبر اكرم (ص) و مهاجران، على (ع) و پرچم‌دار انصار، سعد بن عباده بود. در لشكر پيامبر، ٧٠ شتر و دو اسب و تمامى اسلحه آنان، شش زره و هفت شمشير بود. در اين جنگ ١٤ نفر از مهاجران و هشت نفر از انصار شهيد شدند. ٢ در مقابل، تعداد مشركان ٩٥٠ نفر- از جمله ابوسفيان و ابوجهل- بود. در لشكر مشركان ١٠٠ اسب كه تمامى سواران آنها زره داشتند، و ٧٠٠ شتر وجود داشت. ٣ ١. الكبير ٧/ ١٨٩.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٧٠٩.* ٣. الكبير ٧/ ١٨٩.
١. پيروزى مسلمانان در جنگ نابرابر بدر، معجزه‌اى الهى: خداوند متعال در اين آيه جنگ بدر را آيت روشن ناميده است. در اين جنگ، اسباب ضعف مانند كمى نيرو، عدم آمادگى براى جنگ، كمبود اسلحه و اسب و نداشتن تجربه جنگى در جبهه مسلمانان و اسباب قوّت يعنى زيادى نيرو، كثرت اسلحه و اسب، آمادگى براى نبرد و برخوردارى از تجربه كافى، در جبهه مشركان جمع شده بود.
پيروزى غير عادى مسلمانان در اين جنگ نابرابر [به لحاظ عوامل فيزيكى و مادى‌] خود، آيت و معجزه‌اى الهى است. ١ و قد كان لكم آية فى فئتين التقتا ١. الكبير ٧/ ١٨٩.
٢. پيروزى در جنگ بدر، درسى براى مسلمانان و هشدارى به كافران: در اينكه خطاب «لكم» متوجه چه كسانى است، اختلاف است. يهوديانى كه نقض پيمان كردند، مسلمانانى كه در جنگ بدر حاضر بودند، و هر دوى يهوديان و مشركان، اقوالى است كه در اين باره گفته شده است. ١ از سياق آيه استفاده مى‌شود كه‌ جهاد در آيينه قرآن(ج‌١) ٩٣ سوره آل عمران‌