جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١
برداشتند و مانند شما ايمان آوردند، ديگر با آنان نجنگيد. جمله «فلا عدوان إِلّا على الظالمين» سبب است كه جاى مسبب يعنى «فلا تقاتلوهم» نشسته است. ١ (بدين معنا كه اگر آنان اسلام بياورند، ديگر ستمكار نيستند و چون جنگ، تنها، با ستمكاران واجب است، با اينان نجنگيد) مراد از «عدوان»، آغازگرى جنگ است. ٢ فإن انتهوا فلا عدوان إلّا على الظالمين ١. الميزان ٢/ ٦٣.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٥١٣.
٥. جنگ در اسلام، تنها، بر ضد ستمگران: اگر مراد از «عدوان» جنگ باشد، از حصر در آيه استفاده مىشود كه جنگ در اسلام، تنها، بر ضد ستمگران و براى دفع ستم است و مسلمانان، تنها، بايد در برابر ستمكاران صفآرايى كنند.
فإن انتهوا فلا عدوان إلّا على الظالمين پايان جنگ:
راههاى ٤ جنگ:
اهداف ٥ جهاد ابتدايى:
اهداف ١، ٢؛ شرايط ٣ الشهْرُ الحَرَامُ بِالشهْرِ الحَرَامِ وَ الحُرُماتُ قِصَاصٌ فَمَنِ اعْتَدَى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُواْ عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَيْكُمْ وَ اتَّقُواْ اللَّهَ وَ اعْلَمُواْ أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ (١٩٤)
اين ماه حرام در برابر آن ماه حرام است، و [هتك] حرمتها قصاص دارد. پس هر كس بر شما تعدّى كرد، همانگونه كه بر شما تعدّى كرده، بر او تعدّى كنيد و از خدا پروا بداريد و بدانيد كه خدا با تقوا پيشگان است.
«برخى مشركان از پيامبر (ص) پرسيدند: آيا از جنگ كردن با ما در ماههاى حرام نهى شدهاى؟ پيامبر فرمود: بلى.» قصد مشركان از اين سؤال اين بود كه پيامبر را در ماه حرام غافلگير كنند و با او بجنگند.
پس خداوند متعال اين آيه را نازل كرد. ١