به گفته برخى مفسّران، اين آيه در جنگ بدر پيش از نبرد در محل «بيداء» نازل شده است. ١ از قول برخى مفسران نيز نقل شده است كه اين آيه هنگامى نازل شد كه طائفه يهود بنى‌قريظه و بنى‌نضير به پيامبر (ص) گفتند: ما حاضريم تسليم تو شويم و از تو پيروى كنيم. آيه به پيامبر (ص) هشدار داد كه به آنها اعتماد نكند، بلكه تكيه‌گاه خود را، تنها، خدا و مؤمنان قرار دهد. ٢ ١. الكبير ١٥/ ١٩١؛ مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٥٦.* ٢.
نمونه ٧/ ٢٣٣.
١. تقويت روحيه پيامبر براى مقابله با دشمنان: اين آيه همانند آيه «فانَّ حسبك اللَّه هو الذى أيّدك بنصره و بالمؤمنين»، در صدد دلگرم كردن پيامبر (ص) است. از اين رو، مراد آيه اين است كه خداوند پيامبر را با يارى‌اش و مؤمنان پيرو آن حضرت از شرّ دشمنان كفايت مى‌كند و منظور اين نيست كه نصرت خداوند و يارى مؤمنان دو سبب مستقل يا دو جزء يك سبب براى يارى پيامبرند؛ زيرا توحيدى كه قرآن تبيين مى‌كند، با سببيّت مستقل مؤمنان منافات دارد. ١ يا ايها النّبى حسبك اللّه و من اتّبعك من المؤمنين‌ ١. الميزان ٩/ ١٢١.
٢. خداوند، كفايت كننده پيامبر و مؤمنان پيرو او از شرّ دشمنان: اين احتمال مطرح است كه عبارت «من اتّبعك» بر محل «كاف» در «حسبك» عطف شده باشد كه در اين صورت، معناى آيه اين است: «حسبك اللّه و حسب من اتبعك من المؤمنين»؛ خداوند تو و مؤمنانى را كه پيرو تواند، از شرّ دشمنان كفايت مى‌كند. ١ برخى مفسران اين احتمال را مقتضاى كمال توحيد مى‌دانند و آن را ترجيح مى‌دهند. ٢ يا ايها النبىّ حسبك اللّه و من اتّبعك من المؤمنين‌ ١. الميزان ٩/ ١٢١.* ٢. المنار ١٠/ ٧٤.
٣. تشويق و ترغيب مؤمنان به جهاد: از سياق آيه و قرائن خارجى برمى‌آيد كه آيه در صدد ترغيب و تحريض مؤمنان به جهاد و كارزار است؛ زيرا آنچه به ذهن متبادر مى‌شود، اين است كه تأثير