٤. لزوم پرهيز از ارائه اطلاعات و گفتن سخنان سستى‌آور و اختلاف‌انگيز به نيروهاى تحت امر: از اين آيه استفاده مى‌شود كه پخش اطلاعات و آمار و آنچه سبب اختلاف و ضعف روحيه مسلمانان شود، به خصوص در جبهه، ممنوع است. ١ و لو اراكهم كثيراً لفشلتم و لتنازعتم فى الامر ١. نور ٤/ ٣٤٥- ٣٤٦ ٥. امداد خداوند به مجاهدان بدر براى پرهيز از سستى و اختلاف: جمله «و لكنّ اللّه سلّم» بدين معناست كه خداوند به لطف و احسانش، مؤمنان را از سستى و اختلاف كلمه و اضطراب حفظ كرد تا بدان چه از دشمن مى‌خواستند [: پيروزى‌] دست يابند ١ و اين مهم، با اندك نشان دادن مشركان در رؤياى پيامبر تحقق يافت. ٢ و لو اراكهم كثيراً لفشلتم ... و لكنّ اللّه سلّم‌ ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤١.* ٢. الميزان ٩/ ٩٣.
٦. خداوند، آگاه از قلوب مجاهدان و اسباب قوّت و آرامش آنها: جمله «انه عليم بذات الصدور» بدين معناست كه خداوند به ما فى الضمير قلوب شما آگاه است و مى‌داند كه اگر از زيادى دشمن با خبر مى‌شديد، از جنگ دورى مى‌كرديد ١ و اوست كه نيك مى‌داند كه چه چيز براى آرامش، استوارى و نيرومند شدن دل‌ها شايسته است. ٢ إنّه عليم بذات الصدور ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤١.* ٢. الميزان ٩/ ٩٣.
٧. لزوم يادآورى و پاسداشت امدادهاى غيبى در جنگ بدر: بنا بر يك احتمال، جمله «اذ يريكهم الله ...» منصوب به فعل مقدّر «اذكر» است. ١ خداوند در اين آيه پيامبر [و در حقيقت مؤمنان‌] را به يادآورى و زنده نگه داشتن و پاسداشت امدادهاى خود در جنگ سرنوشت ساز بدر سفارش مى‌كند.
اذ يريكهم اللّه ...
١. الكبير ١٥/ ١٦٩؛ مجمع البيان ٣- ٤/ ٨٤٠.
٨. روحيه رزمندگان، عاملى مؤثر در اقدام به جنگ و رسيدن به پيروزى يا قبول شكست: ١ از اينكه خداوند مشركان را در رؤيا به پيامبر اندك نشان داد تا