٣. رويارويى مسلمانان با مشركان در جنگ بدر و پيروزى بر آنان، در پرتو مشيّت الهى: سياق جمله‌هاى پيش از جمله «و لو تواعدتم لَاختلفتم فى الميعاد» و نيز جمله پس از آن يعنى «و لكن ليقضى الله امراً كان مفعولًا» شواهدى است بر اينكه مراد از آن جمله اين است كه برخورد مشركان و مسلمانان در منطقه بدر جز به مشيت الهى نبوده است. مؤمنان در شرايطى قرار گرفته بودند كه چاره‌اى جز جنگ نداشتند. از اين رو، برخورد مؤمنان در اين شرايط با مشركان و پيروزى‌شان بر آنان، امرى عادى نبود، بلكه مشيّت خاص الهى- كه بدان، قدرت و عنايت ويژه و نصرت و تأييد خداوند نسبت به مؤمنان آشكار گشت- آن را رقم زد. ١ و لو تواعدتم لَاختلفتم فى الميعاد و لكن ليقضى اللّه امراً كان مفعولًا ١. الميزان ٩/ ٩٢.
٤. وقوع جنگ بدر و پيروزى مسلمانان در آن، اتمام حجّتى براى هدايت مؤمنان و گمراهى كافران: جمله «ليهلك من هلك عن بيّنة و يحيى من حىّ عن بيّنة» در مقام تعليل مشيّت الهى در رويارويى مسلمانان با مشركان و پيروزى بر آنان است. از اين رو، معناى آيه اين است: از آن رو مشيّت الهى بر جنگ شما با مشركان و پيروزى بر آنان تعلق گرفت كه اين برخورد و پيروزى دليل روشنى بر حقانيّت حق و بطلان باطل باشد تا هركس هلاك يا زنده مى‌شود، از روى بيّنه و دليل باشد. با اين بيان روشن مى‌شود كه مراد از زنده شدن، هدايت و مراد از هلاكت، گمراهى است؛ زيرا هدايت و گمراهى است كه با وجود بيّنه و دليل روشن مرتبط است. ١ ليهلك من هلك عن بيّنة و يحيى من حىّ عن بيّنة ١. الميزان ٩/ ٩٢.
٥. وقوع جنگ بدر و پيروزى مسلمانان در آن، دليل اجابت استغاثه آنان از سوى خداوند: جمله «و أن الله لسميع عليم» بر جمله «ليهلك من هلك عن بيّنة ...» عطف شده است و در نتيجه، همانند آن، تعليل است. از اين رو، معناى آيه اين است كه اگر خداوند وقوع جنگ بدر و پيروزى شما را مقدر كرد، براى آن است كه او شنواست و دعاى شما را