جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٠٦
ذالِكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكافِرِينَ (١٨)
[ماجرا] اين بود، و [بدانيد كه] خدا نيرنگ كافران را سست مىگرداند.
١. پيروزى، فرجام مؤمنان جهادگر: [بنا بر يك احتمال] «ذلكم» خبر براى مبتداى محذوف و اشاره به بلاء و نعمت نيكويى است كه در آيه قبل بدان اشاره شد.
تقدير كلام اين است كه «الامر ذلكم الانعام»؛ يعنى امر، همان نعمت نيكو [: پيروزى] بود كه خداوند به شما ارزانى داشت. ١ ذلكم ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨١٦.
٢. شكست و رسوايى، فرجام كافران ستيزهگر با خدا و رسول او: [بنا بر يك احتمال] «ذلكم» خبر براى مبتدايى محذوف و اشاره به شكست خفتبار مشركان در جنگ بدر دارد. ١ ذلكم ١. راهنما ٦/ ٤٤٦.
٣. ضرورت توجه مؤمنان به فرجام شوم كافران ستيزهگر و نقش اصلى خدا در پيروزى آنان: حرف «كم» خطاب به اهل ايمان است؛ يعنى اى اهل ايمان سرنوشت مشركان ستيزهجو [و امداد و نصرت الهى كه پيروزى شما را رقم زد] همان است كه بيان شد. ١ ذلكم ١. راهنما ٦/ ٤٤٦.
٤. سست كردن حيله كافران، سنت الهى ١: جمله «أن الله ...» خبر براى مبتدايى محذوف است و تقدير آن اين است: «الامر أن اللّه ...»؛ ٢ يعنى امر و سنت الهى بر اين است كه نيرنگ و حيله كافران را سست گرداند. خداوند اين سنت را با آگاه كردن مؤمنان از اسرار كافران، افكندن رعب در دل آنان، ايجاد تفرقه در ميان آنان و باطل كردن تصميماتشان انجام مىدهد. ٣ و أنّ اللّه موهن كيد الكافرين ١. راهنما ٦/ ٤٤٧.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٨١٦.* ٣. الكبير ١٥/ ١٤١.