١. نهى از هم‌پيمانى فرد يا گروهى از مسلمانان با يهود و نصارى‌: از سياق آيه استفاده مى‌شود كه آن، افراد و جماعات مسلمانان [نه همه آنان‌] را از هم پيمانى خود سرانه با يهود و نصارى‌- كه دشمن پيامبر و مؤمنان بودند- به اين اميد كه اگر مسلمانان مغلوب شدند، از يارى و حمايت آنان برخوردار شوند، نهى مى‌كند. ١ يا ايها الذين آمنوا لا تتّخذوا اليهود و النصارى اولياء ١. المنار ٦/ ٤٢٥- ٤٢٦.
٢. نهى از اعتماد به يهود و نصارى‌ براى يارى مسلمانان: واژه «اتخاذ» به معناى اعتماد بر چيزى براى كمك گرفتن از آن است. از اين رو، معناى آيه اين است: به يهود و نصارى‌ براى كمك گرفتن از آنان و در حالى كه به آنان علاقه داريد، اعتماد نكنيد. ١ يا ايها الذين آمنوا لا تتّخذوا اليهود والنصارى اولياء ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ٣١٩.
٣. اتحاد كافران بر ضد مسلمانان: عبارت «بعضهم أولياء بعض»- كه به منزله دليل براى جمله «لا تتخذوا ...» است ١- بدين معناست كه برخى كافران در يارى و نصرت، دوست ديگر كفارند و قدرت‌شان بر ضد مسلمانان واحد و يكى است. ٢ يا ايها الذين آمنوا لا تتّخذوا ... بعضهم اولياء بعض‌ ١. راهنما ٤/ ٤٣٢.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ٣١٩.
٤. هشدار به مسلمانان هم‌پيمان با يهود و نصارى‌: جمله «و من يتولهم منكم فانه منهم» وعيد و تهديد براى كسانى است كه از نهى از هم‌پيمانى با يهود و نصارى‌ سرپيچى كنند؛ يعنى هر كه آنان را يارى كند و از آنان يارى بخواهد، در حقيقت از آنان است، نه از شما؛ زيرا او با آنان و بر ضد شماست و انجام چنين كارى از مؤمن صادق معقول نيست. همچنين جمله «إن اللّه لا يهدى القوم الظالمين» تعليل وعيد ياد شده و بيان سبب آن است؛ يعنى كسى كه با دشمنان مؤمنان پيمان يارى ببندد و آنان را يارى كند و از آنان يارى بخواهد، ستمگر است و هرگز به سوى حق و نجات رهنمون نخواهد شد. ١ و من يتولّهم منكم فإنّه منهم إنّ اللّه لا يهدى القوم الظالمين‌ ١. المنار ٦/ ٤٣٠- ٤٣١.