١. لزوم يادآورى نعمت‌هاى الهى در دفع توطئه دشمنان اسلام: اين آيه از مؤمنان مى‌خواهد كه از نعمت الهى بر خود، ياد كنند و آن، دفع توطئه مشركان و كوتاه كردن دست آنان از مسلمانان است. اين منت و لطف الهى، تنها، به پيامبر (ص) و مؤمنانى كه اين حوادث (توطئه‌هاى مشركان، از جمله جنگ‌ها) در مورد آنان رخ داد، منحصر نيست، بلكه منّتى فراگير است كه هر مؤمنى تا روز قيامت بايد شكرگزار آن باشد. اين تذكر و يادآورى براى مؤمنان آينده اين فايده را دارد كه در عمل به وظايف دينى و تلاش و ايستادگى در راه خدا، به گذشتگان خود اقتدا كنند. ١ يا ايها الذين آمنوا اذكروا نعمة اللّه عليكم اذ همّ ...
١. المنار ٦/ ٢٧٧.
٢. امدادهاى غيبى، نعمتى الهى: جمله «اذ ... فكفّ» بيان «نعمت» است. ١ به سخن ديگر، خداوند متعال در اين آيه، از نصرت و امداد خود در دفع توطئه دشمنان اسلام- كه بيشتر با جنگ صورت مى‌گرفت- به عنوان نعمت الهى ياد كرده است.
اذكروا نعمة اللّه اذ همّ ... فكفّ ايديهم عنكم‌ ١. راهنما ٤/ ٢٧٥.
٣. تقواپيشگى و توكل بر خداوند، دو راه سپاسگزارى از امدادهاى غيبى: امر به تقوا و توكل پس از يادآورى نعمت‌ها و امدادهاى الهى، بيانگر آن است كه توكل بر خدا و رعايت تقوا، بزرگداشت و سپاس آن نعمت است. ١ اذكروا نعمة اللّه ... و اتقوا اللّه و على اللّه فليتوكّل المؤمنون‌ ١. راهنما ٤/ ٢٧٥.
٤. تقواپيشگى و توكل بر خداوند، زمينه‌ساز برخوردارى از امدادهاى غيبى: خداوند در اين آيه به مسلمانان هشدار مى‌دهد كه به پاس اين نعمت‌ها، تقوا پيشه كنند و بر خدا تكيه- و توكل- نمايند و بدانند اگر پرهيزگار باشند، در زندگى تنها نخواهند ماند و آن دست غيبى كه هميشه حافظ آنها بوده، باز هم از آنان حمايت خواهد كرد. ١ اذكروا نعمة اللّه ... و على اللّه فليتوكّل المؤمنون‌ ١. نمونه ٤/ ٣٠٦.
امدادهاى غيبى:
نعمت ٢ شكر ٣؛ زمينه ٤ تقوا: ٣، ٤