جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٥٠
بدين معناست كه ما (منافقان) جان و مال شما (كافران) را از دست مؤمنان حفظكرديم و نگذاشتيم مؤمنان بر شما پيروز شوند. ١ قالوا الم نستحوذ عليكم و نمنعكم من المؤمنين ١. راهنما ٤/ ١١٦.
٧. مأيوس كردن منافقان با اعلام غلبه مؤمنان بر كافران در قيامت: خطاب جمله «فالله يحكم بينكم يوم القيامه ...» با مؤمنان است؛ هر چند به كافران و منافقان نيز سرايت مىكند. عبارت «و لن يجعل الله ...» بدين معناست كه نتيجه داورى در قيامت به نفع مؤمنان و بر ضد كافران است و هرگز بر عكس نخواهد شد و اين مأيوس كردن منافقان است؛ يعنى اين منافقان بايد مأيوس باشند؛ زيرا سرانجام- در قيامت- مؤمنان بر كافران پيروز خواهند شد. ١ اختصاص جمله «و لن يجعل الله ...» به پيروزى مؤمنان در قيامت، اين است كه به دنبال عبارت «فالله يحكم بينكم يوم القيامة» آمده است. ٢ فاللّه يحكم ... سبيلًا ١. الميزان ٥/ ١١٦؛* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ١٩٦؛ الكبير ١١/ ٨٣.
٨. ايمان، از عوامل پيروزى در جنگ: واژه «سبيل» در عبارت «و لن يجعل ...» نكره در سياق نفى است. از اين رو، عموم را مىرساند و اختصاصى به غلبه مؤمنان بر كافران به وسيله دليل و برهان و نيز پيروزى در آخرت ندارد. ١ در نتيجه، معناى اين عبارت اين است كه مؤمنان همواره (در دنيا و آخرت) پيروزند؛ مادام كه به لوازم ايمان خود پايبندند. ٢ به سخن ديگر، كافران از آن جهت كه كافرند، بر مؤمنان از آن جهت كه مؤمناند و حقوق ايمان را پاس مىدارند، هيچ گونه تسلطى ندارند. ٣ و لن يجعل اللّه للكافرين على المؤمنين سبيلًا ١. المنار ٥/ ٤٦٦.* ٢. الميزان ٥/ ١١٦.* ٣. المنار ٥/ ٤٦٦.
٩. نامشروع و باطل بودن انعقاد هر گونه پيمان سلطهآور با كافران: ممكن است جمله «لن يجعل ...» در مقام انشاء باشد نه اخبار [چنان كه قاعده مهم فقهى «نفى سبيل» بر اين اساس شكل گرفته و استنباط شده است] يعنى مؤمنان نبايد سلطه كافران را بپذيرند. از اين رو، از اين آيه مىتوان استفاده كرد كه انعقاد هر گونه پيمان- از جمله، پيمانهاى نظامى- با