جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٤٨
الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِن كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قَالُواْ أَ لَمْ نَكُن مَّعَكُمْ وَ إِن كانَ لِلْكافِرِينَ نَصِيبٌ قَالُواْ أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَ نَمْنَعْكُم مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَاللَّهُ يحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لَن يجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلىَ المُؤْمِنِينَ سَبِيلًا (١٤١)
همانان كه مترصّد شمايند؛ پس اگر از جانب خدا به شما محنتى برسد، مىگويند: مگر ما با شما نبوديم؟ و اگر براى كافران نصيبى باشد، مىگويند: مگر ما بر شما تسلط نداشتيم و شما را از [ورود در جمع] مؤمنان باز نمىداشتيم؟ پس خداوند، روز قيامت ميان شما داورى مىكند، و خداوند هرگز بر [زيانِ] مؤمنان، براى كافران [تسلّطى] قرار نداده است.
جمله «الذين يتربصون» بدل جمله «الذين يتخذون» (آيه ١٣٩ سوره نساء)، و توضيحدهنده صفات و ويژگىهاى منافقان است. ١ ١. راهنما ٤/ ١١٥.
١. فرصتطلبى در بهره بردارى از نتايج جنگ مؤمنان با كافران، از ويژگىهاى منافقان: «تربّص» به معناى انتظار است. از صفات منافقان اين است كه روابط خود را با مؤمنان و كافران، هر دو، حفظ مىكنند ١ و منتظر مىمانند كه پايان جنگ اين دو، به نفع و پيروزى مؤمنان رقم مىخورد يا به ضرر و شكست آنان تا بر اساس منافع خود، موضعگيرى نمايند. ٢ الذين يتربّصون بكم ١. الميزان ٥/ ١١٦.* ٢. المنار ٥/ ٤٦٥.
٢. تأمين منافع مادى و كسب غنايم جنگى، انگيزه منافقان از ايجاد ارتباط با مؤمنان و كافران: عبارت «فان كان لكم ...» تفصيل عبارت «الذين يتربصون بكم» است ١؛ يعنى منافقان انتظار مىكشند؛ پس اگر پيروزىاى از ناحيه خدا به مؤمنان رسيد، مىگويند ما با شما بوديم و با دشمنانتان جنگيديم. پس، ما در غنايم