لَّا يَسْتَوِى الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيرُ أُوْلىِ الضرَرِ وَ المُجاهِدُونَ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللَّهُ المُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنفُسِهِمْ عَلىَ الْقاعِدِينَ دَرَجَةً وَ كلُاًّ وَعَدَ اللَّهُ الحُسْنى‌ وَ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلىَ الْقاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا (٩٥)
مؤمنان خانه‌نشين كه زيان‌ديده نيستند با آن مجاهدانى كه با مال و جان خود در راه خدا جهاد مى‌كنند، يكسان نمى‌باشند. خداوند، كسانى را كه با مال و جان خود جهاد مى‌كنند، به درجه‌اى بر خانه‌نشينان مزيّت بخشيده، و همه را خدا وعده [پاداش‌] نيكو داده و [لى‌] مجاهدان را بر خانه‌نشينان به پاداشى بزرگ، برترى بخشيده است.
اين آيه در باره سه تن از مسلمانان كه از همراهى پيامبر (ص) در جنگ تبوك تخلف ورزيدند، نازل شد. خداوند متعال در اين آيه عبداللّه بن ام مكتوم را كه نابينا بود، معذور دانست. ١ ١. مجمع البيان ٣- ٤/ ١٤٧.
١. برترى مجاهدانِ با جان و مال بر مؤمنانِ توانمندِ خانه‌نشين: «ضرر»، نقصان و كمبودى در وجود آدمى است مانند كورى، لنگى و بيمارى [كه مانع از قيام وى به امر جهاد و جنگ شود. از اين رو، «غير اولى الضرر» به معناى مؤمنان سالم و توانمندِ براى جهاد است‌]. جمله «فضل اللّه المجاهدين ... على القاعدين درجه» تعليل جمله «لا يستوى القاعدون ...» است؛ ١ يعنى مؤمنانى كه با جان و مال خويش در راه خدا جهاد مى‌كنند، با مؤمنان توانمندى كه در جنگ حضور پيدا نمى‌كنند، يكسان نيستند؛ زيرا خداوند آنان را به لحاظ درجه و منزلت برترى داده است.
لا يستوى القاعدون ... والمجاهدون ... فضّل اللّه المجاهدين ... على القاعدين درجة ١. الميزان ٥/ ٤٥- ٤٦.
٢. جهاد با مال و جان، از برترين ارزش‌ها در نظام ارزشى اسلام ١: مراد از «جهاد با اموال» انفاق مال براى پيروزى بر