جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١٧
اين آيه چه كسانى است، اختلاف است. ٢ و لو ردّوه الى الرسول ... لعلمه الذين يستنبطونه منهم ١. الميزان ٥/ ٢٢.* ٢. مجمع البيان ٣- ٤/ ١٢٦؛ الميزان ٥/ ٢٢- ٢٤؛ الكبير ١٠/ ١٩٩.
٦. تحليل وانتشار اخبار جنگ، تنها، در صلاحديد رهبران جامعه: با توجه به اينكه آيه مورد بحث در ميان آيات جنگ واقع شده، مىتوان گفت از مصاديق مورد نظر براى اخبار امنيتى، اخبار مربوط به جنگ [مانند پيروزى، شكست و ...] است. ١ و اذا جاءهم امر من الامن او الخوف ...
لعلمه الذين يستنبطونه منهم ١. راهنما ٣/ ٤٩٤.
٧. رحمت و فضل الهى، خنثى كننده شايعات شيطانى كافران در جنگ بدر صغرى: احتمال بسيار مىرود كه اين آيه ناظر به جنگ بدر صغرى باشد كه ابوسفيان، نعيم بن مسعود اشجعى را به مدينه فرستاد تا [با جعل شايعات] در ميان مردم ترس و وحشت افكند و آنان را از رفتن به ميعادگاه جنگ بازدارد. از اين رو، مراد از «اتباع شيطان» تصديق شايعات وى و پيروى از او در نرفتن به بدر است. با اين احتمال، معناى استثناى «الّا قليلًا» چنين است: اين شايعات در مردم اثر كرد و در نتيجه، در رفتن به بدر كوتاهى ورزيدند.
تنها، پيامبر و برخى اصحاب خاص از اين توطئه مصون ماندند. بنابراين، حاصل آيه اين است كه بيشتر مسلمانان جز عدهاى قليل در اثر شايعات متزلزل شدند و سپس- با لطف و فضل الهى- به آن عدّه قليل پيوستند و راه بدر را در پيش گرفتند. ١ و لولا فضل اللّه عليكم و رحمته لَاتّبعتم الشيطان إلّاقليلًا ١. الميزان ٥/ ٢٤.
اخبار جنگ:
تحليل ٦ جنگ بدر صغرى: ٧ حضرت محمد (ص): ٤، ٥، ٦ خداوند:
فضل ٧ رهبر:
مسئوليت ٤، ٦؛ ارزيابى از شايعات ٥ شايعات:
نقش منافقان در پخش ١؛ انواع ٢؛ حرمت پخش ٣؛ ارزيابى ٥؛ موانع تأثير ٧