جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٦
وَ لَا تحْسَبنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتَا بَلْ أَحْيَاءٌ عِندَ رَبِهِمْ يُرْزَقُونَ (١٦٩)
هرگز كسانى را كه در راه خدا كشته شدهاند، مرده مپندار، بلكه زندهاند و نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند.
١. تشويق و ترغيب به جهاد: در آيات پيشين، منافقان براى جلوگيرى از حضور مؤمنان در ميدانهاى نبرد، كشته شدن در جنگ احد را ناخوشايند خواندند.
خداوند متعال در اين آيه، براى خنثى كردن تبليغات منافقان و ترغيب مؤمنان به جهاد، مقام و منزلت والاى كشته شدگان در راه خدا را نزد خود بيان مىكند. ١ و لا تحسبنّ ... يرزقون ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٨٢؛ الكبير ٩/ ٨٨- ٨٩.
٢. نهى از مرده پنداشتن شهيدان: خداوند متعال در اين آيه از اين پندار كه كشته شدگان فى سبيل اللّه- همانند كسانى كه در غير جهاد فى سبيل الله جان خود را از دست دادهاند- مردهاند، نهى مىكند. ١ و لا تحسبنّ ... امواتا ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٨٣.
٣. تفاوت حيات شهيدان با ديگر انسانها در برزخ: شهيدان راه خدا، زندهاند و پس از كشته شدن، حيات دارند و نزد پروردگار خويش روزى داده مىشوند. از آنجا كه همه مردگان از حيات برزخى برخوردارند و نيز در اين آيه، واژه «احياء» به صورت نكره آمده، معلوم مىشود كه حيات برزخى شهيدان، حياتى ويژه است و حقيقت آن بر ما پوشيده است. ١ بل احياء عند ربّهم يرزقون ١. راهنما ٣/ ١٧٢؛ نمونه ٣/ ١٧٠؛ فى ظلال ٢/ ١٤٦.
٤. مقام والاى شهيدان نزد خداوند: از اينكه شهيدان، حيات ويژه برزخى دارند و در پيشگاه با عظمت خداوند متنعّم هستند، مقام والاى آنان نزد خداوند متعال فهميده مىشود. ١ بل احياء عند ربّهم يرزقون ١. راهنما ٣/ ١٧٢؛ المنار ٤/ ٢٣٣.