فرمانده كل قوا (پيامبر):
مهربانى ١، ٢؛ گذشت ٤؛ مسئوليت ٧ مجاهدان:
عوامل آمرزش ٢؛ آمرزش ٤ نيروها:
مشورت با ٥، ٦ إِن يَنصرْكُمُ اللَّهُ فَلَا غَالِبَ لَكُمْ وَ إِن يخْذُلْكُمْ فَمَن ذَا الَّذِى يَنصرُكُم مِن بَعْدِهِ وَ عَلىَ اللَّهِ فَلْيَتَوَكلِ الْمُؤْمِنُونَ (١٦٠)
اگر خدا شما را يارى كند، هيچ كس بر شما غالب نخواهد شد؛ و اگر از يارى شما دست بردارد، چه كسى بعد از او شما را يارى خواهد كرد؟ و مؤمنان بايد، تنها، بر خدا توكل كنند.
١. برخوردارى از نصرت الهى، دليل وجوب توكل: از آنجا كه در آيه پيشين، پيامبر (ص) مأمور شد كه به خداوند متعال توكل كند، در اين آيه علت آن را بيان مى‌كند و آن اينكه اگر خداوند كسى يا گروهى را نصرت كند، حتماً پيروزند و اگر آنها را يارى نكند، حتماً ناكام‌اند. ١ إن ينصركم اللّه فلا غالب لكم و إن يخذلكم فمن ذا الذى ينصركم من بعده‌ ١. المنار ٤/ ٢٠٧؛ فى ظلال ٢/ ١٢٢.
٢. نصرت الهى، مهم‌ترين عامل پيروزى: قدرت خداوند متعال، فوق همه قدرت‌هاست. ١ از اين رو، اگر مؤمنان [از جمله رزمندگان‌] را يارى برساند، هيچ قدرتى توان غلبه بر آنان را نخواهد داشت؛ هرچند، مؤمنان، اندك و دشمنان آنان، فراوان باشند. ٢ إن ينصركم اللّه فلا غالب لكم‌ ١. فى ظلال ٢/ ١٢٣.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٧٠.
٣. محروميّت از نصرت الهى، مهم‌ترين عامل ناكامى: اگر خداوند متعال، يارى خود را از مؤمنان [از جمله پيكارگران‌] به دليل نافرمانى‌شان دريغ كند و آنان را در برابر دشمنان به حال خود واگذارد، ديگر ياورى نخواهند داشت و