جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥٣
يَأَيهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَكُونُواْ كالَّذِينَ كَفَرُواْ وَ قَالُواْ لِاخْوانِهِمْ إِذَا ضرَبُواْ فىِ الْأَرْضِ أَوْ كانُواْ غُزًّى لَّوْ كانُواْ عِندَنَا مَا مَاتُواْ وَ مَا قُتِلُواْ لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذالِكَ حَسرَةً فىِ قُلُوبهِمْ وَ اللَّهُ يحْىِ وَ يمِيتُ وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (١٥٦)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، همچون كسانى نباشيد كه كفر ورزيدهاند؛ و به برادرانشان- هنگامى كه به سفر رفته [و در سفر مردند] و يا جهادگر شدند [و كشته شدند]، گفتند: اگر نزد ما مانده بودند، نمىمردند و كشته نمىشدند. [شما چنين سخنانى مگوييد] تا خدا آن را در دلهايشان حسرتى قرار دهد و خدا [ست كه] زنده مىكند و مىميراند؛ و خدا [ست كه] به آنچه مىكنيد، بيناست.
١. جنگ روانى كافران يا منافقان بر ضد پيكارگران مسلمان پس از جنگ احد: گروهى پس از جنگ احد درباره كشته شدگان مسلمان مىگفتند: اگر نزد ما مانده بودند، كشته نمىشدند. هدف از اين سخنان، تضعيف روحيه پيكارگران مسلمان و بازداشتن آنان از جهاد بود؛ زيرا آدمى طبعاً زندگى را دوست مىدارد و از كشته شدن مىپرهيزد. ١ برخى معتقدند اين گروه، از منافقان بودند كه در جنگ احد شركت نداشتند ٢ و برخى بر اين باورند كه اينان از كافران بودند، نه منافقان؛ زيرا منشأ اين سخنان كفر است، نه نفاق. ٣ يا ايها الذين آمنوا لا تكونوا كالذين كفروا و قالوا لاخوانهم ... لو كانوا عندنا ... ما قُتلوا ١. الكبير ٩/ ٥٤.* ٢. مجمعالبيان ١- ٢/ ٨٦٧.* ٣- الميزان ٤/ ٥٥.
٢. لزوم تأثيرناپذيرى پيكارگران مسلمان از فرهنگ دشمنان: خداوند متعال مؤمنان را از اينكه مانند كافران باشند و سخنان آنان را- مبنىبر كشتهنشدن مسلمانان در صورت نرفتن به جنگ- بر زبان جارى كنند، نهى مىكند؛ زيرا اين سخنان موجب عذاب درونى وحسرت قلبىآنان خواهدشد. ١ يا ايها الذين آمنوا لا تكونوا كالذين كفروا و قالوا ...
١. الميزان ٤/ ٥٥.