وَ كَأَيِن مِن نَّبىّ قتَلَ مَعَهُ رِبِيُّونَ كَثِيرٌ فَمَا وَهَنُواْ لِمَا أَصَابهُمْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ وَ مَا ضَعُفُواْ وَ مَا اسْتَكانُواْ وَ اللَّهُ يحِبُّ الصابرِينَ (١٤٦)
و چه بسيار پيامبرانى كه همراه آنها مردان الهى فراوانى كارزار كردند؛ و در برابر آنچه در راه خدا بديشان رسيد، سستى نورزيدند و ناتوان نشدند؛ و تسليم [دشمن‌] نگرديدند و خداوند، شكيبايان را دوست دارد.
١. جنگ و جهاد در شرايع گذشته: از آيه استفاده مى‌شود كه جنگ و جهاد، تنها، مختص شريعت اسلام نيست، بلكه در شرايع گذشته نيز وجود داشته است؛ زيرا واژه «كَأَيّن» دلالت دارد كه بسيارى از پيامبران گذشته و پيروان آنها نيز در راه خدا با دشمنان مى‌جنگيده‌اند.
و كأيّن من نبىّ قاتل معه ربيّون كثير ٢. حضور مجاهدان عالم و عارف در جنگ به همراه پيامبران گذشته: واژه «ربّيّون» جمع «رِبّى» است كه مانند واژه «ربّانى» به معناى كسى است كه خود را مختص پروردگارش كرده و جز كسب رضايت او، دل مشغولى ديگرى ندارد. ١ واژه «ربيون» همچنين به معناى عالمان و فقيهان صابر آمده است. ٢ با توجه به اين معانى مى‌توان دريافت كه بسيارى از عارفان و عالمان الهى به همراه پيامبران گذشته در عرصه‌هاى پيكار با دشمن حضور داشته‌اند.
و كأيّن من نبىّ قاتل معه ربيّون كثير ١. الميزان ٤/ ٤١.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٥٤.
٣. لزوم اقتدا به مجاهدانِ مقاومِ امت‌هاى گذشته: خداوند متعال براى تمام كردن تأديب كسانى كه در جنگ احد استقامت نورزيدند و پا به فرار گذاشتند، به آنان مى‌فرمايد: پيامبران گذشته الهى و پيروان آنها براى شما الگوهاى شايسته و نيكويى‌اند؛ زيرا آنان در جنگ، صبر و استقامت مى‌ورزيدند و فرار نمى‌كردند. پس چگونه فرار از صحنه نبرد، شايسته و سزاوار شماست؟ ١ از اين رو، خداوند متعال ويژگى‌هايى از پيروان انبياى گذشته براى مسلمانان برشمرد، تا از