٣. ايمان به خداوند، زداينده غم و سستىِ ناشى از ناكامى در نبرد: جمله «و لا تهنوا و لا تحزنوا» به منزله جواب شرط «إن كنتم مؤمنين» است. ١ در اين صورت، معناى آيه اين است: كسى كه به خداوند ايمان دارد، به دليل اعتماد به خداوند، نبايد سستى بورزد و اندوهگين شود. ٢ و لا تهنوا و لا تحزنوا ... إن كنتم مؤمنين‌ ١. راهنما ٣/ ٨٣.* ٢. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٤٣.
٤. ايمان به نصرت الهى، دور كننده غم و سستىِ ناشى از ناكامى در نبرد: ممكن است معناى جمله «ان كنتم مؤمنين»، «ان كنتم مصدقين بوعدى لكم بالنصرة و الظفر على عدوكم» باشد. در اين صورت، معناى آيه اين است كه اگر به وعده نصرت الهى و پيروزى بر دشمن ايمان داريد، سستى نورزيد و اندوهگين نشويد. ١ به سخن ديگر، خداوند وعده يارى دين اسلام را داده است و اگر شما از مؤمنان هستيد، مى‌دانيد كه اين ناكامى موقتى است و مسلمانان بردشمنانشان پيروز خواهند شد. ٢ و لا تهنوا و لا تحزنوا ... ان كنتم مؤمنين‌ ١. مجمع البيان ١- ٢/ ٨٤٣.* ٢. الكبير ٩/ ١٤.
٥. ايمان، شرطِ برترى و پيروزى بر مشركان: جمله «و انتم الاعلون» به منزله جواب شرط «ان كنتم مؤمنين» است. ١ علت مشروط كردن «الاعلون» به ايمان، اين است كه اگر پيكارگران مسلمان ايمان داشته باشند، پيروز خواهند بود؛ زيرا ايمان واقعى با تقوا و صبر همراه است و تقوا و صبر ملاك فتح و پيروزى است. همچنين علت مشروط كردن برترى آنان به ايمان، با آنكه خطاب آيه با مؤمنان است، اين است كه پيكارگران مؤمن در جنگ احد به مقتضاى ايمان خود- يعنى صفاتى مانند صبر وتقوا- عمل نكردند و گرنه، ايمان اثر خود را بر جاى مى‌گذاشت. ٢ و لا تهنوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون إن كنتم مؤمنين‌ ١. راهنما ٣/ ٨٣.* ٢. الميزان ٤/ ٢٧.
٦. اميد دادن به پيروزى، عامل تقويت روحيه مجاهدان: از آنجا كه پيكارگران احد به دليل سستى و اندوه، دل‌شكسته و نيازمند تقويت روحى بودند، خداوند با جمله «و انتم الاعلون» به آنان بشارت داد كه سرانجام بر مشركان چيره و پيروز خواهند شد. ١ و لا تهنوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون‌ ١. الكبير ٩/ ١٣.