جهاد در آيينه قرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٢
به اعتقاد برخى از مفسران اين آيه در باره جنگ «حمراءالاسد» است. مشركان در راه بازگشت از جنگ احد، از اينكه بر مدينه يورش نياوردند و بازگشتند، پشيمان شدند. خداوند متعال به پيامبر (ص) وحى كرد كه يارانش را براى تعقيب آنان آماده كند و به آنان فرمود: اگر شما در جنگ احد مجروح شديد، آنان نيز مجروح شدند. اگر بر جهاد پايدارى كنيد و دوباره با كفار بجنگيد، خداوند شما را با پنج هزار فرشته نشاندار يارى خواهد كرد. اين وعده، مسلمانان را براى تعقيب مشركان برانگيخت.
چون اين خبر به مشركان رسيد، هراسناك شدند و به سرعت به مكه بازگشتند. ١ برخى مفسران نيز بر اين باورند كه اين آيه در باره جنگ بدر است و هيچ دلالتى بر سخن كسانى كه گفتهاند اين آيه وعدهاى است به امداد مسلمانان به وسيله فرشتگان در جنگهاى بعد از بدر مانند احد و حنين، ندارد. ٢ ١. مجمعالبيان ١- ٢/ ٨٢٨- ٨٢٩.* ٢. الميزان ٤/ ٨.
١. امداد غيبى نزول فرشتگان، مشروط به صبر و تقوا: خداوند متعال وعده يارى پيكارگران با پنج هزار فرشته را به صبر و تقواى آنان در ميدان نبرد مشروط كرده است. ١ از اين رو، معناى آيه اين است كه اگر بر جهاد و دستورات الهى پايدارى ورزيد و از گناه و مخالفت با فرمان پيامبر پرهيز كنيد، خداوند شما را با پنج هزار فرشته يارى خواهد كرد. ٢ بديهى است در صورت نبودن شروط، مشروط نيز منتفى است.
بلى إن تصبروا و تتّقوا ... يمددكم ربّكم بخمسة آلاف من الملائكة مسوّمين ١. الكبير ٨/ ٢١٤؛ الميزان ٤/ ٨.* ٢. مجمع البيان ١. ٢/ ٨٢٨.
٢. ارزش مقاومت در جنگ، در پرتو تقوا: آمدن تقوا در كنار صبر، نشان مىدهد كه مقاومتِ همراه با تقوا ارزشمند است. ١ إن تصبروا و تتّقوا ١. نور ٢/ ١٧١.
٣. تشويق پيكارگران به صبر و تقوا با وعده امداد غيبى نزول فرشتگان ١: خداوند متعال با وعده امداد غيبى نزول پنج هزار فرشته، پيكارگران مؤمن را به صبر و تقوا در جنگ ترغيب مىنمايد.
إن تصبروا و تتّقوا ... يمددكم ربّكم بخمسة آلاف منالملائكة ١. راهنما ٣/ ٥٢.