انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ١١٩ - ترجمه مناظره امام رضا
ذهنِی او به فعلِیّت رسِیده، ِیعنِی انسان کامل. حضرت رضاعلِیهالسلام با توجه به اِین ودِیعه الهِی با رؤساء و رهبران مذهبِی با کتابهاِی آسمانِی خود آنها احتجاج مِیکرد.[١]
همانطور که در رواِیتِی از امام صادق علِیهالسلام و با تعابِیر مختلف وارد شده: «إِنَّ الْإِمَامَ إِذَا شَاءَ أَنْ يَعْلَمَ عُلِّم»؛[٢] امام معصوم هر گاه اراده کند چِیزِی را بداند، مِیتواند بداند.
مرحوم آِیت الله العظمِی خوئِی قدس سرّه در ذِیل فرماِیش نائِینِی قدس سرّه مِینوِیسد: تحقِیق در اِین مورد اِین است که ارتباط لفظ با معنِی، نه از أمور واقعِیّه و نه از امور اعتبارِیه معتبِر است؛ ارتباط الفاظ داخل در حقِیقت وضع نِیست، بلکه از شئون و توابع لفظ است و از امور منتزع از لفظ هم نِیست.
آنگاه آن مرحوم ملاحظه فرموده است که درِیافت اِین معنِی براِی خواننده تا حدِّی دشوار است، بدِین جهت به بِیان و توضِیح آن پرداخته است و در اِین رابطه مِیفرماِید: اِینکه حقِیقت وضع بر مبناِی آنچه که وجدان هم مساعدت کند عبارت است از التزام نفسانِی و درونِی به ابراز و اظهار معناِیِی که قصد متکلم به آن تعلق گرفته و تفهِیم آن به لفظ مخصوص مدّ نظر مِیباشد و در نتِیجه مُتعلَق التزام و تعهد امر اختِیارِی است و آن امر اختِیارِی تکلّم به
١. أجود التقرِیرات، ص١٢.
٢. الکافِی (ط ـ الإسلامِیة)، ج١،ص٢٥٨.