انگیزه سیاسی مأمون در ترویج مکتب ارسطوئی - حسینیبیان، سیدمهدی - الصفحة ٥٠ - بالا بردن سطح ادراک عقل
اَلسَّكِِینَةِ وَ اَلْإِخْلاَصِ وَ اَلرِّفْقِ وَ اَلْعَطِِیةِ وَ اَلْقُنُوعِ وَ اَلتَّسْلِِیمِ وَ اَلشُّكْرِ.
ثُمَّ قَالَ عزّ و جلّ: أَدْبِرْ فَأَدْبَرَ، ثُمَّ قَالَ لَهُ: أَقْبِلْ فَأَقْبَلَ، ثُمَّ قَالَ لَهُ: تَكَلَّمْ، فَقَالَ: اَلْحَمْدُ لِلهِ اَلَّذِِی لَِیسَ لَهُ ضِدٌّ وَ لاَ نِدٌّ وَ لاَ شَبِِیهٌ وَ لاَ كُفْوٌ وَ لاَ عَدِِیلٌ وَ لاَ مِثْلٌ اَلَّذِِی كُلُّ شَِیْ ءٍ لِعَظَمَتِهِ خَاضِعٌ ذَلِِیلٌ.
فَقَالَ الرَّبُّ - تَبَارَكَ وَ تَعَالَى - : وَ عِزَّتِِی وَ جَلاَلِِی مَا خَلَقْتُ خَلْقاً أَحْسَنَ مِنْكَ وَ لاَ أَطْوَعَ لِِی مِنْكَ وَ لاَ أَرْفَعَ مِنْكَ وَ لاَ أَشْرَفَ مِنْكَ وَ لاَ أَعَزَّ مِنْكَ، بِكَ أُؤَاخِذُ وَ بِكَ أُعْطِِی وَ بِكَ أُوَحَّدُ وَ بِكَ أُعْبَدُ وَ بِكَ أُدْعَى وَ بِكَ أُرْتَجَى وَ بِكَ أُبْتَغَى وَ بِكَ أُخَافُ وَ بِكَ أُحْذَرُ وَ بِكَ اَلثَّوَابُ وَ بِكَ اَلْعِقَابُ.
فَخَرَّ اَلْعَقْلُ عِنْدَ ذَلِكَ سَاجِداً، فَكَانَ فِِی سُجُودِهِ أَلْفَ عَامٍ. فَقَالَ الرَّبُّ - تَبَارَكَ وَ تَعَالَى - : اِرْفَعْ رَأْسَكَ وَ سَلْ تُعْطَ وَ اشْفَعْ تُشَفَّعْ، فَرَفَعَ اَلْعَقْلُ رَأْسَهُ، فَقَالَ: إِلَهِِی، أَسْأَلُكَ أَنْ تُشَفِّعَنِِی فِِیمَنْ خَلَقْتَنِیِی فِِیهِ، فَقَالَ اللَّهُ - جَلَّ جَلاَلُهُ - لِمَلاَئِكَتِهِ: أُشْهِدُكُمْ أَنِِّی قَدْ شَفَّعْتُهُ فِِیمَنْ خَلَقْتُهُ فِِیهِ».[١]
رسول خدا ٦ فرمود: براستِی كه خداِی عزّ و جلّ عقل را از نورِی كه در خزانه علم پِیشِینهاش نهان بود و هِیچ پِیغمبر مرسل و فرشته مقربِی از آن آگاه نبود بِیافرِید و دانش را نفس او و فهم را روان او و زهد را سر او و حِیا را دو چشمان او و حكمت را زبان او و مهربانِی را همت او و دلسوزِی را قلب او قرار داد و سپس مِیان او را آكنده از ده چِیز نمود و آنان را با ِیقِین و اِیمان و راستِی و آرامش و اخلاص و سازش و بخشش و قناعت و تسلِیم و سپاسگزارِی نِیرومندش
١. الخصال (للصدوق)، ج٢، ص٤٢٧، ح٤.