مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٧٧
(داخلى و خارجى) تأثير مىگذارد. البته در اين ميان سياست خارجى تأثير به مراتب چشمگيرترى را مىپذيرد؛ چرا كه منطق معادلات سياسى در عرصه خارجى، به طور كامل بر «اصل قدرت» استوار است و همين امر ارزش افزايش منابع قدرت در عرصه بينالمللى را براى هر بازيگرى نشان مىدهد. تأكيد امام خمينى رحمة اللهعليه بر اين بُعد از مشاركت مردمى، درخور توجه مىنمايد، آنجا كه مىفرمايند:
«همه بايد كوشش كنيد كه رضايت مردم را جلب كنيد در همه امور ... امروز مردم مىدانند كه دولت از خودشان است، انتخابات از خودشان است. شما كوشش كنيد كه اين چيزى كه الآن در ذهن مردم ماست (كه دولت را از خودشان مىدانند) از دلشان بيرون نرود.[١] ... جمعيت يا ملتى اگر بخواهند موفق باشند، علاوه بر اينكه براى خدا بايد كار بكنند و از ديگران چشمداشتى نداشته باشند، بايد با مردم باشند. بدون مردم نمىشود كار كرد و موفقيت حاصل نمىشود.»[٢]
٣- ٢. مردمسالارى دينى و تصويرسازى ملى
از جمله مباحث مهم در مطالعات بينالمللى معاصر، تصويرسازى (
Imagemaking )
است. بر اين اساس بازيگران در مناسبات خارجىشان نه با واقعيتها، بلكه با تصاويرى كه واقعى نشان داده مىشوند، سر وكار دارند. بنابراين تجزيه و تحليل و تكوين راهبردها، در عمل تابعى از «تصاوير» تا «واقعيتهاى ذاتى» هستند. با اين تفسير مشخص مىشود كه يكى از رسالتهاى مهم هر بازيگر در عرصه بينالمللى، اقدام به تصويرسازى از «خود» است؛ به گونهاى كه تصوير توليد شده بتواند حداكثر منافع بازيگر را با حداقل هزينههاى ممكن تأمين كند. از آنجا كه تصويرسازى فرايندى پيچيده و هزينهبر است، همواره اين پرسش مطرح مىشود كه چگونه مىتوان به الگوهاى موفقى از تصويرسازى دست يافت؟
در حد نوشتار حاضر مشخص مىشود كه مردمسالارى دينى افزون بر يك نظريه، يك دستگاه مناسب و مؤثر براى تصويرسازى نيز به شمار مىرود. دليل اين امر آن است كه:
[١] - روحالله خمينى، صحيفه نور، ج ١٨، ص ٢٥١.
[٢] - همان، ج ١٧، ص ١٥.