مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٧٧
پيامبران نيز آمدند، تا انسانها را عزّت بخشند و از پستىها برهانند. اين كرامت ذاتى ايجاب مىكند اصول اخلاقى و حقوقى او بهگونهاى تنظيم شود كه هماهنگ و سازگار با اين كرامت با شد.
امام على (ع) خطاب به فرزندش مىفرمايند:
«واكرم نفسك عن كل دنيه و ان ساقتك الي الرغائب فانّك لن تعتاض بما تبذل من نفسك عوضاً و لا تكن عبد غيرك و قد جعلك الله حرا
؛[١] نفس خود را از هرگونه پستىها بالاتر بدار، اگرچه تو را به آنچه ميل دارى برساند؛ زيرا تو در برابر آنچه كه از اشرف نفس خود از دست مىدهى عوض نخواهى گرفت و هرگز بندهديگرى مباش، زيرا كه خدا تو را آزاد آفريده است.»
در حكمرانى نيز با توجه به اصل كرامت به كارگزاران خود فرموده است:
«واشعر قلبك الرحمه للرعيه و المحبه لهم و اللطف بهم و لاتكونن عليهم سبعاً ضاريا تغتنم أكلهم، فإنهم صنفان أمّا أخ لك فيالدين أو نظير لك في الخلق
؛[٢] (مالك) رحمت و محبت و لطف بر مردم جامعه را به قلبت بفهمان (بهطورى كه آن را دريافت كند نه اينكه در حد يك تصور ذهنى بماند) براى آنان درندهاى خونخوار مباش كه خوردن آنان را غنيمت بشمارى زيرا مردم بر دو صنفاند: يا برادر دينى تو هستند، يا نظير تو در خلقت همنوع تو مىباشند.»
ايشان در وصيت خود به فرزندش امام حسن (ع) فرمود:
«خويشتنرا ترازوى ما بين خود و ديگران قرار ده»
«لاتظلم كما لا تحبّ أن تظلم
؛ ستم روا مدار، آنگونه كه دوست ندارى به تو ستم شود» يا
«أحسن كما تحبّ أن يحسن اليك
؛ نيكوكار باش، آنگونه كه دوستدارى به تو نيكى كنند» يا
«استقبح من نفسك ما تسقبح من غيرك
؛ آنچه را كه براى ديگران زشت مىدارى براى خود نيز زشت بشمار.»
يا: «
وارض من الناس بما ترضاه لهم من نفسك
؛ براى مردم به چيزى راضى باش كه براى
[١] - نهجالبلاغه، ترجمه علامه محمدتقى جعفرى،( تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ١٣٨٥) نامه ٣١، ص ٨٣٨
[٢] - محمدتقى جعفرى، ص ٨٩٤.