در اين حكومتها به اين معنا است كه حزب كمونيست حاكم نماينده طبقه زحمتكش (پرولتاريا) است و حافظ منافعشان مى‌باشد. برداشت عام سوم معطوف به روش و روال كارى است كه در تشكيل حكومت و بافت تصميم‌گيرى اعمال مى‌شود. براى مثال دموكراسى نخبه‌گرا(Elitist) كه مردم صرفاً در انتخاب نمايندگان و جناحى از نخبگان موجود كه در قالب احزاب مختلف متبلور شده‌اند، در حاكميت دخالت مى‌كنند و همه امور توسط نخبگان حاكم هدايت و كنترل مى‌شود مصداقى از اين برداشت است.[١]

از منظرى ديگر، تصورات متفاوت از دموكراسى را مى‌توان به دو دسته كلى تقسيم كرد:

دسته نخست به دموكراسى صرفاً به منزله يك روش مى‌نگرد. براساس اين تصور، دموكراسى مشتمل بر عناصر و ترتيبات خاصى در فرايند تصميم‌گيرى است كه رعايتشان گونه‌اى مطلوب از تصميم‌گيرى را به ارمغان مى‌آورد و به بسيارى از منازعات و اختلاف‌نظرها در زندگى اجتماعى خاتمه مى‌دهد. عنصر اصلى در اين روش، احترام به رأى اكثريت(Majority Rule) است كه در سطح كلان اجتماعى با احترام به ترتيبات پارلمانى و تعهد به موازين قانون اساسى همراه شده است. اين روش را مى‌توان در سطح يك تصميم‌گيرى ساده در يك شركت محدود به كار برد، همچنان كه مى‌توان آن را مبناى تصميمات مهم اجتماعى در سطح كلان قرار داد. اعتقاد به برابرى حقوقى افراد ذى‌نفع و دخيل در تصميم‌گيرى دموكراتيك از ديگر عناصر و ترتيبات لازم در اعمال موفق اين روش است. زمانى كه اين روش به عنوان ساختار حاكم بر نظام سياسى به خدمت گرفته مى‌شود و نظامى مردمسالارى پديد مى‌آيد در واقع به اين معنا خواهد بود كه ترتيبات سازمان يافته‌اى وجود دارد (اغلب مورد تصريح موادى از قانون اساسى است) كه در طى آن افراد جامعه‌

[١] - شومپتر، انديشمند اتريشى‌تبار امريكايى و نويسنده كتاب سرمايه‌دارى، سوسياليسم و دموكراسى از مدافعان جدى نخبه‌گرايى است. از نگاه وى دموكراسى را بايد به مثابه روشى سياسى درك كرد كه در آن مردم در مقام انتخاب كننده به صورت ادوارى از ميان تيمهاى موجود رهبرى دست به انتخاب مى‌زنند بنابراين، نخبه‌گرايى رقابتى، مناسب‌ترين و كارآمدترين مدل دموكراسى است. از وجوه امتياز اين مدل، به اعتقاد وى، آن است كه نخبه‌گرايى رقابتى امكان سازگارى نظام مردمسالارى با سوسياليسم را به خوبى فراهم مى‌آورد و دموكراسى را هم با سازمان اقتصادى سرمايه‌دارى و هم با سوسياليسم به يكسان همساز نشان مى‌دهد.