بنابراين، در آموزه‌هاى اسلامى، با معرفى انسان به‌عنوان خليفه‌الله و برخوردارى وى از روح الهى و وجدان و سرشت پاك و مانند آن، ملاك و معيار كرامت او را ارائه مى‌دهد؛ علاوه بر آن آموزه‌هايى را نيز تعليم مى‌دهد كه وى نه تنها موظف و ملتزم به حفظ كرامت و شرافت ديگران است، بلكه بايد كرامت و شرافت خود را نيز حفظ كند.

اما در بيان انواع كرامت انسانى در مكتب اسلام بايد اشاره كرد كه در دين اسلام دو نوع كرامت براى انسان‌ها ثابت شده است:

الف- كرامت ذاتى: كرامتى كه همه انسان‌ها مادامى كه خود با اختيار خود به جهت ارتكاب خيانت و خباثت نسبت به خود و ديگران، آن را از خود سلب نكنند.

ب- كرامت اكتسابى: اين كرامت كه از به كار انداختن استعدادها و نيروهاى مثبت در وجود آدمى و فعاليت در مسير رشد و كمال ناشى مى‌گردد. اين نوع كرامت اختيارى است كه ارزش نهايى و عالى انسانى مربوط به اين كرامت است.

در ديدگاه غرب، تنها از كرامت ذاتى انسان سخن به ميان آورده است، اما از كرامت اكتسابى وى سخن نگفته است، در حالى كه در تعاليم اسلام به اين نوع كرامت نيز پرداخته است و به آدميان توجه داده است كه همه نيروها و استعدادهاى مثبتى كه خدا به انسان‌ها داده، مقتضى كرامت انسانى است؛ اما اگر در موقعيتى قرار گرفت كه در صدد هواپرستى و خودكامگى و قدرت‌پرستى و خودهدفى برآيد و آن نيروها و استعدادها را در جهت اهداف پليد خود مورد بهره‌بردارى قرار دهد، به‌طور حتم و يقين چنين انسانى نه فقط حق كرامت و شرافت و احترام ذاتى ندارد، بلكه به آن جهت كه مخل حيات و كرامت و آزادى ديگران است، مجرم مى‌باشد و بايد براى دفاع از حق كرامت و حق آزادى آنان مؤاخذه و كيفر شود.

قرآن كريم، ملاك اين نوع امتياز و كرامت را تقوا قرار داده است و فرموده: «أنَّ أكْرَمَكُمْ عِنْدلله أتقيكُمْ‌؛[١] بزرگوارترين شما نزد خدا با تقواترين مردمند.» پيامبرگرامى اسلام (ص) مى‌فرمايند:

[١] - حجرات: ١٣.