١. ديدگاه لائيك يا سلبى: ديدگاهى كه منكر حقيقت دين- و البته نه واقعيت آن- است به عبارت ديگر، هيچ اعتقادى به دين، عالم غيبت، خدا و جهان ديگر ندارد. ما اين ديدگاه را «لائيك» مى‌ناميم و مى‌توان آن را به علت نگاه سلبى‌اش به دين، ديدگاه «سلبى» نيز ناميد.

٢. ديدگاه سكولار يا حداقلى محصور: ديدگاهى كه به اصل دين و حقيقت آن اعتقاد دارد لكن حيطه آن را محدود و محصور به امور اخروى و فردى مى‌داند و اعتقادى به ورود دين به حوزه دنيا و حكومت ندارد و معتقد است اين حوزه در دين مسكوت و به خود مردم وانهاده شده است. اين ديدگاه در فلسفه سياسى به ديدگاه «سكولار»[١] مشهور است كه ما از آن به «حداقلى محصور» نيز ياد مى‌كنيم.

٣. ديدگاه حداقلى غيرمحصور: ديدگاهى كه همانند ديدگاه قبلى به اصل و حقيقت دين اذعان دارد و مانند آن، حيطه اصلى دين را امور فردى و اخروى مى‌داند و آن را در حوزه عمومى و حكومتى ساكت مى‌داند اما مانعى در ورود دين به حوزه عمومى و دنيوى- به‌صورت غيركلى و موردى (در قالب موضوعات و قضاياى جزئيه و متغييرات)- نيز نمى‌بيند. ما از اين ديدگاه در اينجا به «حداقلى غيرمحصور» ياد مى‌كنيم.

٤. ديدگاه تركيبى يا التقاطى (پذيرش علم و تجربه بشرى در عرض دين): اين ديدگاه قلمرو دين را علاوه بر امور فردى و اخروى شامل امور اجتماعى و دنيوى نيز مى‌داند ولى پاسخگويى به مسائل و نيازهاى زندگى مادى، معنوى و فردى و اجتماعى انسان را حيطه مشترك دين، علم و تجربه بشرى مى‌داند و بر اين نظر است كه دين، علم و تجربه بشرى (در حوزه علوم انسانى و اجتماعى) در راهيابى انسان و جامعه انسانى به سعادت مكمل يكديگر

[١] - گرچه دو اصطلاح لائيك و سكولار بعضاً يا معمولًا در يك معنا به كار گرفته مى‌شوند لكن، غلظت غيردينى بودن لائيسم بيشتر از سكولاريسم است، از همين‌رو، هرگاه مقصود، نفى مطلق دين باشد و نه صرفاً نفى بعد دنيايى و حكومتى آن، تعبير لائيك مى‌تواند مناسب‌تر و رساتر باشد.