مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢٤٣
«اى پيامبر (ص) آيا اين گونه است كه اين منزلى كه فرود آمديد به دستور خداست و بر ما روا نيست كه از آن جلوتر يا عقبتر فرود آييم يا آنكه اين نظريه جنگى شما است. پيامبر (ص) فرمودند: بلكه اين نظريه جنگى و تاكتيكى من است، حباب عرض كرد: اى پيامبر (ص)، اين منزل مناسبى نيست، پس با مردم كوچ كنيد تا به نزديكترين آب نسبت به دشمن فرود آييم.»[١]
«امان ان الله و رسوله لغنيان عنها و لكن جعلها رحمه لِامّتي؛
آگاه باشيد كه خدا و رسول او از مشورت بىنيازند ولى خداوند آن (مشورت) را به جهت رحمت بر امت قرار داده است.»[٢]
«الا وان لكم عندي الا احتجز دونكم سراً الافي حرب و لااطوي دونكم امراً الا في حكم؛
آگاه باشيد كه حق شما بر من اين است كه جز اسرار جنگى [چيزى] را از شما پنهان نسازم و در امورى كه پيش مىآيد، جز در حكم الهى كارى را بدون مشورت شما انجام ندهم.»[٣]
«وان تركتموني فاناكاحدكم و لعلي اسمعكم و اطوعكم لمن و ليتموه امركم؛
اگر مرا رها كنيد، من هم چون يكى از شمايم. شايد من نسبت به رئيس حكومت، شنواتر و مطيعتر از شما باشم.»[٤]
«اذا كانت امراؤكم خياركم و اغنياكم سمحاءكم و امركم شوري بينكم فظهر الارض خيرلكم من بطنها؛
هنگامى كه حكومتگران شما، از بهترينهايى باشند و ثروتمندان، كريمان و در ميان شما نظام شورايى برقرار باشد، پس بدانيدكه روى زمين براى شما از زيرزمين بهتر است.»[٥]
«لولا حضور الحاضر ... لالقيتُ حبلها علي غاربها؛
اگر خواست اكثريت مردم نبود و ...
[١] - ابن هشام، السيره النبويه، مصر، مطبعه الحلبى، ج ٢، ص ٢٧٢، همان
[٢] - جلالالدين سيوطى، الدرالمنثور، قم: مكتبه آيت الله العظمى المرعشى النجفى، ج ٢، ص ٩٠، همان
[٣] - نهجالبلاغه، نامه ٥٠
[٤] - همان، خطبه ٢٧١
[٥] - سنن ترمذى، ج ٣، ص ٣٦١، باب ٦٤.