مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٣٢
ب) رويكرد علمى:
آثارى را كه به بحث مردمسالارى دينى پرداختهاند، مىتوان به سه دسته كلى تقسيم كرد:
١. آثارى كه رويكردى نقلى- خبرى (فقهى، روايى) به بحث داشتهاند؛ يعنى بهدنبال تبيين و اثبات يا رد مردمسالارى دينى با مباحث مرتبط با آن از راه قرآن و روايات (سنت) بودهاند. مانند:
فقه سياسى، عميد زنجانى/ دغدغههاى حكومت دينى، محسن كديور/ احكام حكومتى و اختيارات ولايت فقيه، محمد مؤمن قمى/ ولايت فقيه، رهبرى در اسلام، عبدالله جواد آملى/ رساله ولايت فقيه، شيخ محمدحسن نجفى (صاحبجواهر)/ ولايت فقيه، محمدهادى معرفت/ السياسة الشرعيه فى اصلاح الراعى و الرعيه، ابن تيميه/ الاحكام السلطانيه و الولايات الدينيه، ابوالحسن ماوردى/ النظام سياسى فى الاسلام (رأى شيعه، رأى و السنه و حكم الشرع) احمد حسين يعقوب المحمى/
دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولة الاسلاميه
، حسين على منتظرى/ عوايد الايام، ملااحمد نراقى/ الفقه الاسلامى و ادلته، وهبه الزحيلى/ بلغة الفقيه، سيد محمد آل بحر العلوم/ البيع، روحالله خمينى (امام)/ سيرى در مبانى ولايت فقيه، جوادى آملى، فصلنامه حكومت اسلامى/ قرآن و مردمسالارى دينى در عصر غيبت، كاظم قاضىزاده، خراسان/ دموكراسى دينى و منتقدان: كاركرد فقه در نظام مردمسالارى دينى (٢ و ٣)، احمد واعظى، نشريه خراسان.
٢. آثارى كه رويكردى عقلى- علمى (فلسفى، كلامى و علمى)[١] به بحث داشتهاند و در پى بررسى اين مفهوم از جهت مبانى عقلى، كلامى، سياسى و حقوقى آن بودهاند. مانند:
همگرايى اسلام و مردمسالارى، محمد عمر فاروق، مترجم: جعفر سيدزاده، روزنامه خراسان/ مقايسه مبناى پارادايمى مردمسالارى دينى و دموكراسى غربى، محمدتقى ايمان، روزنامه خراسان/ مردمسالارى دينى و مسئله مشروعيت، محمدحسن حائرى، مطالعات اسلامى/ مردمسالارى دينى و گونههاى ديگر دموكراسى، مرتضى نبوى، راهبرد/ مردمسالارى
[١] - مقصود از علم در اينجا علوم اجتماعى مانند: سياست، جامعهشناسى و حقوق است.