مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص

مجموعه مقالات دومين همايش مردمسالارى دينى - جمعى از نويسندگان - الصفحة ٢١٠

مراد از آن، حكومت مردم است. وجه مشخصه دموكراسى، اعلان رسمى اصل تبعيت اقليت از اكثريت است، در اين قرائت از دموكراسى، حكومت اكثريت با تعهد به رعايت حقوق اقليت، دموكراتيك تلقى مى‌شود.[١] مفهوم «اكثريت» نيز روشن است و مراد گروه يا قسمتى از توده مردم را گويند كه شمار بيشترى از افراد يا آراى افراد را به خود اختصاص داده باشند. در نظامهاى پارلمانى جديد اصل «حكومت اكثريت» به منزله اساس تصميم‌گيرى قانونى پذيرفته شده است؛ يعنى هر امرى كه بيش از ٥٠ درصد رأى دهندگان يا نمايندگان آنها در مورد آن همرأى باشند، قانونى و لازم الاجرا دانسته مى‌شود و خلاف آن غيرقانونى و نامشروع تلقى مى‌گردد. زيرا «فرض بر اين است كه تصميماتى كه بر پايه رأى اكثريت گرفته مى‌شود، همواره درست، عقلى و سازگار با خير همگانى مى‌باشند و بازتابى از خواست همگانى مى‌باشند.»[٢]

در عمل نيز اين «حق» ممكن است بسيار سيّال باشد، زيرا هر از چندگاه به سبب‌گذر زمان يا به دنبال تغيير ذائقه، اكثريتى اقليت و يا بالعكس مى‌شود. اكثريت هيچ گاه امر ثابتى باقى نمى‌ماند. بر اين اساس، مشروعيت رأى اكثريت هر چند واقعيت هميشگى تلقى گردد، حقيقتى ثابت نيست. تعبير «فررو»[٣] آن است كه حق فرماندهى فقط از راه برترى قابل توجيه است و اكثريت هيچ چيز را ثابت نمى‌كند. پذيرش اين اصل نيز يعنى قبول هرمى كه بر روى تارك خود قرار گيرد.[٤] لذا با اين ظاهر واقعى و منطقى، «معمولًا آنها در استدلال‌ها و قضاوتهاى خود، درست در جايى كه بعد از آن نامعقولى به چشم مى‌خورد، مى‌ايستند. اين گونه است كه در دموكراسى‌ها همه حق اكثريت را به رسميت مى‌شناسند، بدون اينكه از خود بپرسند، چنين حقى وجود دارد يا نه؟[٥] «اليتيست‌ها» و از جمله «ميخلز» نيز اين تلقى معصومانه و اعتمادآميز به توده و اكثريت را اسباب رشد اليگارشى مى‌داند كه عكس ثمره مورد انتظار از دموكراسى‌


[١] - ر. ك: على آقا بخشى و مينو افشارى راد، فرهنگ و علوم سياسى( تهران: مركز اطلاعات و مدارك علمى ايران، ١٣٧٥)، ص ١٠٠

[٢] - داريوش آشورى، دانشنامه سياسى،( تهران: انتشارات مرواريد، ١٣٧٦)، ص ٣٤

[٣] -Guglielmo Ferrero .

[٤] - گوليمو فررو، حاكميت فرشتگان محافظ مد نيست، ترجمه عباس آگاهى( تهران: دفتر مطالعات سياسى و بين‌المللى، ١٣٧٠)، ص ٣٥

[٥] - همان، ص ٣٨.