آيت‌الله مصباح تكثرگرايى ميان اديان الهى را پذيرش تناقض مى‌داند كه برخلاف عقل است چون اعتقاد به توحيد در اسلام با اعتقاد به تثليث در مسيحيت يكسان نيست.[١] افزون بر اين، تكثرگرايى دينى با روح دين بيگانه است كه خداوند تنها دين اسلام را به‌عنوان دين حق مى‌پذيرد.[٢] تكثرگرايى دينى همچنين با آيات مختلف قرآن در تعارض است.[٣] از ديدگاه آيت‌الله مصباح تكثرگرايى مذهبى (درون دينى) هم مورد پذيرش نيست ولى مدارا با برادران اهل سنت از توصيه‌هاى پيشوايان دين است.[٤] تكثرگرايى درون مذهبى از نظر ايشان تا حدى مورد قبول است؛ يعنى در اسلام در بخش اعظم مسائل دينى تنها يك قرائت وجود دارد. آن هم قرائت ائمه اطهار است و قرائتهاى مختلف را ناشى از رسوخ فرهنگ غرب مى‌داند.[٥] در عين حال تكثرگرايى درون مذهبى در دو جا قابل قبول است:[٦]

١- در متشابهات و برخى مسائل جزئى اعتقادى؛

٢- اختلاف نظر فقيهان در احكام.

تكثرگرايى فقهى مى‌تواند دائره وسيعى داشته باشد و بستگى به تلقى ما از فقه دارد. در

[١] - محمدتقى مصباح يزدى، نظريه سياسى اسلام، ج ١، قم: انتشارات مؤسسه امام خمينى( ره)، ١٣٧٨،( صص ١٥٧- ١٥٦)

[٢] - همان، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ج ١ و ٢، قم: انتشارات مؤسسه امام خمينى( ره)، ١٣٧٨، ص ١٥

[٣] - آل عمران: ٨٥؛ يس: ٣ و ٤؛ شورى: ٥٢؛ انعام: ١٥٣؛ كهف: ٥ و ...

[٤] - محمدتقى مصباح يزدى، پلوراليسم، مجله معرفت، شماره ٢٢، ص ٥

[٥] - همان، نظريه سياسى اسلام، پيشين، ج ١، ص ٢٠٥

[٦] - همان، ص ٢٦١ و پلوراليسم، مجله معرفت، پيشين، صص ٨- ٧ و كتاب نقد، شماره ٤،( صص ٣٤١- ٣٤٠).