انتخاب وجود ندارد. احزاب سياسى به‌صورت سازماندهى شده به مردم آموزش سياسى مى‌دهند و در رقابتهاى مسالمت‌آميز قدرت را قبضه مى‌كنند،[١] برخى احزاب سياسى را چرخ دنده دموكراسى مى‌دانند.

از نظر موريس دوورژه دموكراسى حكومت مردم به‌طور مستقيم يا نمايندگى است كه طى آن حاكمان به وسيله مردم انتخاب مى‌شوند، در دموكراسى با واسطه (نمايندگى) آراى عمومى پذيرفته مى‌شود و احزاب سياسى به‌قدرت مى‌رسند.[٢] احزاب سياسى كه عقايد عمومى را تشكيل مى‌دهند در توسعه دادن به دموكراسى مشاركت مى‌كنند و به آن سازمانى اساسى مى‌بخشند.[٣] از نظر دوورژه از شروط اوليه دموكراسى آزادى مطبوعات، آزادى اجتماعات، آزادى مذاهب، آزادى احزاب و ... است كه با نبودن آنها انتخابات پوچ و بى‌معنا مى‌شود.[٤]

رابرت دال هم آزادى را از شاخصه‌هاى نظامهاى دموكراتيك مى‌داند كه مانند احزاب سياسى از ويژگى‌هاى اين نظامها است. از ديد وى آزادى به‌ويژه آزادى بيان به خودى‌خود مطلوب است و در دموكراسى جايگاه والايى دارد. آزادى بيان مانند ساير حقوق لازم براى روند دموكراتيك ارزش مخصوص به خود را دارد. فرهنگ دموكراتيك بايد بر ارزش آزادى فردى و فراهم كردن پشتيبانى براى حقوق و آزاديهاى بيشتر تأكيد كند.[٥] در حكومتهاى دموكراتيك به آزادى براى تعيين سرنوشت و آزاديهاى فردى اهميت داده مى‌شود.[٦] او همچنين به نقش احزاب توجه مى‌كند و معتقد است هيچ نهاد سياسى بيش از نظام انتخاباتى يك كشور دموكراتيك و احزاب سياسى آن به چشم‌انداز سياسى آن كشور شكل نمى‌دهند.[٧]

[١] - حسن محمدى نژاد، احزاب سياسى، تهران: انتشارات اميركبير، ١٣٥٥، ص ٤١

[٢] - موريس دوورژه، جامعه شناسى سياسى، ترجمه ابوالفضل قاضى، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ١٣٦٧، ص ٤٢٧ و رژيمهاى سياسى، ترجمه ناصر صدرالحافظى، تهران: ١٣٥٢، شركت سهامى كتاب‌هاى حبيبى، ص ١٧

[٣] - همان، ص ١٨

[٤] - همان،( صص ٢٥- ٢٤)

[٥] - رابرت دال، درباره دموكراسى، ترجمه حسن مشاركتى، تهران: نشر شيرازه، ١٣٧٨، ص ٦٦ و ١١٩

[٦] - همان،( صص ٧٨- ٧٧)

[٧] - همان، ص ١٦٣.