١- اى كميل ابن زياد، اين دلها ظرفها (ى علوم و حقائق و اسرار) است، و بهترين آن دلها نگاه‌دارنده‌تر آنها است (سپرده شده را خوب نگاه‌دارى كرده بياد دارد) پس (هشيار باش و) از من نگاه‌دار و بياد داشته باش آنچه بتو مى‌گويم:

٢- مردم سه دسته‌اند: عالم ربّانىّ (داناى خداشناسى كه به مبدأ و معاد آشنا بوده بآن عمل نمايد) و طالب علم و آموزنده‌اى كه (از جهل و نادانى) بر راه نجات و رهائى يافتن است، و مگسان كوچك و ناتوانند (نادان نفهم به انواع زشتيها آلوده) كه هر آواز كننده‌اى (بهر راهى) را پيروند، و با هر بادى مى‌روند (درست را از نادرست تمييز نداده و بمذهب و طريقه‌اى پايدار نيستند و بهر راه كه پيش مى‌آيد مى‌روند) از نور دانش روشنى نطلبيده‌اند (در تاريكى نادانى مانده‌اند) و به پايه استوارى (عقائد حقّه كه روى دو پايه عقل و علم است) پناه نبرده‌اند (آنها را فرا نگرفته و پيرو گمراه كنندگانند).

٣- اى كميل، علم بهتر از مال است (زيرا) علم ترا (از گرفتاريهاى دنيا و آخرت) نگاه‌دارد، و تو مال را (از تباه شدن) نگاه مى‌دارى، مال را بخشيدن كم مى‌گرداند و علم بر اثر بخشيدن (ياد دادن بديگرى) افزونى مى‌يابد، و پرورده شده و بزرگى به دارائى با از بين رفتن آن از دست مى‌رود (و بزرگى بعلم از بين رفتنى نيست) ٤- اى كميل ابن زياد، آشنائى با علم و تحصيل آن دين است كه بسبب آن (در روز رستاخيز) جزاء و پاداش داده ميشود، انسان در زندگى خود با علم طاعت و پيروى (از خدا و رسول و ائمّه دين) و پس از مرگ پسنديده گوييها (كه مردم در باره‌اش مى‌گويند) بدست مى‌آورد، و علم فرمانروا است و مال فرمانبر و مغلوب است (مال در معرض انتقال و زوال مى‌باشد و علم باقى و برقرار).

يَا كُمَيْلُ ابْنَ زِيَادٍ هَلَكَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْيَاءٌ وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِيَ الدَّهْرُ أَعْيَانُهُمْ مَفْقُودَةٌ وَ أَمْثَالُهُمْ فِي الْقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ هَا إِنَّ هَاهُنَا لَعِلْماً جَمّاً (وَ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ) لَوْ أَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً بَلَى أَصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ مُسْتَعْمِلاً آلَةَ الدِّينِ لِلدُّنْيَا وَ مُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ وَ بِحُجَجِهِ عَلَى أَوْلِيَائِهِ أَوْ مُنْقَاداً لِحَمَلَةِ الْحَقِّ لا