یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٢ - نماز

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ٢٧٢

رابعاً خود را پاک از آلودگیها و نجاستها نگه میدارد، بدن و لباسش پاک و پاکیزه است، یک انسان واقعی خود را پاکیزه نگه میدارد. و خامساً احساسات و غرایز خود را ضبط میکند، برای مدتی نه میخورد و نه میخوابد و نه میگرید و نه میخندد و نه به این طرف و آن طرف متوجه میشود. و سادساً عالیترین افکار و اذکار را تکرار میکند، تکبیر میگوید و تسبیح و تحمید، رکوع میکند و سجود و قیام. چه تواضع و خودشناسیای بالاتر از سجود و چه معرفت به حقیقتی بالاتر از اللَّه اکبر. معنای «اللَّه اکبر» یعنی خداوند بالاتر از توصیف من است نه اینکه خداوند بزرگتر از سایر چیزهاست، زیرا اگر بگوییم بزرگتر از سایر چیزهاست نسبتی برقرار کردهایم. بین دو موجود محدود میتوان نسبتی برقرار کرد، مثلًا میتوان گفت خورشید از زمین بزرگتر است، زیرا زمین یک میلیون و ششصد هزار بار از خورشید کوچکتر است، بلکه بین یک ذره اتمی و بزرگترین ستارگان نسبت برقرار است ولی بین خدا و هیچ موجودی نسبت بزرگی و کوچکی برقرار نیست. سعدی میگوید: