یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٧ - معاد - شخصیت، بقا، عینیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٧، ص: ١٦٧

عقاب»:

مرگ نسبی است:

در بحث گذشته دیدید اگر نظر خود را قدری بالا برده حیات را به معنی عام در نظر بگیریم و متوقف به حرکات ظاهری مجموعه سلولها نشویم، مرگ دیگر مفهوم واقعی نخواهد داشت، حادثه معروف به موت چیزی نخواهد بود که موجود را از صفحه روزگار محو نماید. نه تنها موجود از لحاظ جسم نابود نمیشود و ماده با وجود انتقالات و تحولات گوناگون یادگار عوالم گذشته را حفظ خواهد کرد، بلکه شخصیت موجود و آثار و اعمال او نیز باقی و مؤثر میماند ... تنها اثر مرگ سلب اراده از صاحب نفس است.

صفحه ٢٣٦:

و لاتحسبن الذین قتلوا فی سبیل اللَّه امواتاً بل احیاء عند ربهم یرزقون.

پس شخصیت نه تنها جاویدان میماند، بلکه آثار آن دائماً در حال توسعه و تزاید است و به فراخور درجه استحکام و عمق و مایهای که عامل اولیه داده است تکثیر و تأثیر آن شدت و ضعف خواهد داشت. مثلًا اگر کسی در حیاتش یک نهال بارور در زمین مساعد بکارد، یک نهال صد درخت و هزاران درخت میشود و چون از میوههای آن خلق زیادی متمتع خواهند شد و آن خلق به نوبه خود اولاد و احفاد میدهند و نهالهای دیگر خواهند کاشت، رفته رفته دامنه عمل شخص به تمام زمین منتشر خواهد گشت ... چون هیچ چیز در دنیا معدوم شدنی نیست و دنیا نه تنهادار ثبات و بقا بلکه میدان توسعه و تکامل است، هر تخم بد و خوب که انسان در زمینه عمر بکارد پس از او به اضعاف مضاعف کشت و زرع خواهد شد. آنوقت روزی که سر از خواب بردارد میبیند اعمال او در عدد بسیار بزرگی